Ocena brak

Teoria racjonalnego wyboru - Deficyt dóbr publicznych

Autor /pablo Dodano /19.07.2011

Agregacja racjonalności indywidualnych na poziomie całego społeczeństwa lub dużych grup i organizacji tworzy problem deficytu dóbr publicznych. Dobra publiczne to zasoby (powietrze atmosferyczne, zasoby ryb oceanicznych, bezpieczeństwo publiczne, demokracja) do których bez ograniczeń maja dostęp wszyscy zainteresowani bez względu na to czy przyczyniają się do ich ochrony (nikogo nie można pozbawić prawa oddychania zdrowszym powietrzem jeśli takiego przybędzie w rezultacie wysiłków poniesionych przez innych). G. Hardin (1968) jako jeden z pierwszych ukazał problem „tragedii dóbr publicznych” na przykładzie pastwiska, do którego mają wolny dostęp wszyscy mieszkańcy wioski. Każdy użytkownik chce wypasać jak najwięcej sztuk bydła, wiedząc że inni mają ten sam cel. W rezultacie takiej gospodarki pastwisko szybko staje się nieużytkiem (Ostrom 1990 : 2; Chwaszcza, 2008 : 147).

Podobny często podawany przykład dotyczy wyczerpywania zasobów ryb atlantyckich. Każdy rybak, który korzysta z ogólnie dostępnych zasobów stara się złowić jak najwięcej łososia, szprota i tuńczyka, bo wie, że inni rybacy mają ten sam cel i mogą go ubiec. Rezultat takich zachowań na dłuższą metę jest łatwy do przewidzenia. Paradoks tego typu sytuacji polega na tym, że rolnicy, rybacy i inni użytkownicy dóbr publicznych kierują się najbardziej racjonalną (w ich mniemaniu) logiką działania. Agregacja tych działań prowadzi jednak do rezultatów nieracjonalnych w skali społecznej.

Podobne prace

Do góry