Ocena brak

TEORIA PRZYWIĄZANIA J. BOWLBY’EGO - Przywiązanie w okresie adolescencji

Autor /Horacy123 Dodano /02.07.2011

Wiek dorastania jest dla rozwoju przywiązania, podobnie jak dla wielu in-nych aspektów funkcjonowania psychospołecznego jednostki, okresem przej-ściowym. Na początku tego okresu młodzi ludzie podejmują ogromne starania, aby stać się mniej zależnymi od opieki ze strony rodziców – swoich głównych postaci przywiązania, natomiast kilka lat potem, w  okresie późnej adolescencji, mogą już sami pełnić rolę postaci przywiązania własnych dzieci. Funkcjonowanie systemu przywiązania ulega w okresie dorastania wielu za-sadniczym przemianom. Najważniejsze z nich dotyczą wyłonienia się zintegro-wanego modelu przywiązania zmian w relacjach z rodzicami oraz zmian w rela-cjach z rówieśnikami. Przemiany te zostaną poniżej  kolejno omówione na pod-stawie opracowania J.P. Allena i D. Landa poświęconego rozwojowi przywiąza-nia w okresie adolescencji.

Wyłonienie się zintegrowanego modelu przywiązania.  O ile wcześniej, w okresie dzieciństwa, dziecko mogło mieć różne modele przywiązania wobec róż-nych osób, do których było przywiązane, o tyle teraz – w okresie dorastania – wyłania się charakterystyczny dla danej jednostki zintegrowany model przywią-zania. Model ten będzie w późniejszym okresie wpływał na jej relacje z małżon-kiem oraz na sposób postępowania z dziećmi. Wyłonienie się zintegrowanego modelu przywiązania wydaje się zasadniczą przemianą, której podlega funkcjo-nowanie systemu przywiązania w okresie adolescencji. Jej podłożem są rozwija-jące się procesy myślenia abstrakcyjnego i hipotetyczno-dedukcyjnego oraz wzra-stająca zdolność postrzegania swojej odrębności od innymi ludzi. Zmiany w relacjach z rodzicami. Wiek dorastania jest okresem, w którym na-stępuje rozluźnienie więzi przywiązania w stosunku do rodziców.

Samo funkcjo-nowanie systemu przywiązania w tym okresie wykazuje i podobieństwa, i różnice w porównaniu z dzieciństwem. Podobieństwa: dla młodych ludzi rodzice ciągle pełnią rolę bezpiecznej bazy i bezpiecznego schronienia; nastolatkowie oddalają się od rodziców na coraz dłuższe okresy w celu eksploracji otoczenia, ale zawsze gotowi są zwrócić się do nich o pomoc w sytuacji silnego stresu. Różnice: w okresie adolescencji staje się coraz bardziej widoczne, że w wielu stresujących sytuacjach młodzież unika pomocy rodziców i uczy się radzić sobie sama ze swo-imi problemami. Łącząc na pozór sprzeczne ze sobą oba aspekty funkcjonowania systemu przywiązania w wieku dorastania, można powiedzieć, że młodzi ludzie eksplorują emocjonalnie możliwość niezależnego życia od rodziców, ponieważ wiedzą, że w sytuacji kryzysowej zawsze mogą znaleźć u nich pomoc i wsparcie.  Zmiany w relacjach z rówieśnikami.  Równolegle z rozluźnianiem więzi przywiązania do rodziców coraz bardziej rośnie znaczenie rówieśników. Rozwój relacji z rówieśnikami w okresie dorastania cechuje stopniowe wyłanianie się zdolności do intymności i wsparcia charakterystycznej dla osób dorosłych.

Na rówieśników przenoszone są stopniowo zarówno potrzeba bycia przywiązanym (potrzeba posiadania postaci przywiązania), jak i same zachowania związane z przywiązaniem. Nową postacią przywiązania może być  partner/partnerka w ro-mantycznej miłości lub przyjaciel. Wspomniany transfer potrzeb i zachowań za-chodzi z jednoczesnym jakościowym przeobrażeniem samej więzi przywiązania, która z komplementarnej staje się wzajemna i symetryczna. Innymi słowy, ta sa-ma osoba daje i otrzymuje wsparcie, ta sama osoba jest przywiązana do konkret-nej postaci przywiązania i jednocześnie pełni również wobec niej rolę postaci przywiązania. 

Do góry