Ocena brak

TEORIA JAKO WIEDZA WYJAŚNIAJĄCA - Wyjaśnianie nomologiczne w naukach politycznych

Autor /Ludwik Dodano /16.06.2011

Opowiedzenie się za jakimś modelem wyjaśnienia wymaga wartościowania i w konsekwencji wyboru określonego wzorca nauki. Wyjaśnianie nomologiczne w naukach społ. możemy stosować pod warunkiem, że zaakceptuje się definicję prawa nauki jako twierdzeń ogólnych, które nie spełniają wymogu uniwersalności. Miejsce twierdzeń ściśle uniwersalnych zajmują generalizacje historyczne = to zdania numerycznie (nie ściśle) uniwersalne, ograniczone do jakiegoś obszaru lub interwału czasowego (jest zdaniem zamkniętym, nie otwartym).

Generalizacje historyczne opisują zwykle regularność zachowania, replikowane obyczaje, typowe dla danej całości (np.: grupy społ., epoki, regionu), podobieństwa i związki między różnymi aspektami określonych całości społ. Dotyczą poszczególnych rodzajów ustrojów społ. czy kultur. Istnieją też bardzo nieliczne uniwersalne prawa historyczne, ważne dla społeczeństwa ludzkiego zawsze i wszędzie.

W badaniach nad dziejami politycznymi czy kultury, generalizacje historyczne tworzą warstwę teoretyczną naszej wiedzy i składają się na „obraz” określonej całości społ. w rodzaju epoki, regionu, kręgu kulturowego, itp. Umożliwiają też konstruowanie generalizacji empirycznych (indukcyjnych). Dzięki nim udaje się uchwycić specyfikę interesującej nas całości i ustalić to, co w niej typowe i to, co nietypowe. Umożliwiają również rozpoznanie określonego zdarzenia, osoby, cechy, wytworu kulturowego jako przynależącego do danej całości. Taki zabieg pozwala odkryte fakty uzasadniać i wyjaśniać wedle procedury właściwej dla modelu nomologicznego.

Podobne prace

Do góry