Ocena brak

TEORIA JAKO WIEDZA WYJAŚNIAJĄCA - Wyjaśnianie genetyczne

Autor /Ludwik Dodano /16.06.2011

Rozmaitość znaczeniowa tego terminu . Na ogół wyjaśnienie genetyczne jest rozumiane tak, że każdy fakt w opisie serii chronologicznie po sobie następujących faktów jest niezbędnym warunkiem zajścia faktu następnego. Eksplanans składa się z pewnej sekwencji zdań opisujących wcześniejsze zdarzenia, następujące kolejno po sobie, które doprowadziły do pojawienia się faktu, jaki ma być wyjaśniony – eksplanandum dołącza się zatem do tej sekwencji jako ostatnie ogniwo.

Niekiedy pojawiają się wątpliwości, czy to wyjaśnianie stanowi odrębny typ wyjaśniana, czy jest jedynie kompozycją innych rodzajów (przyczynowego czy teleologicznego). Ale też istnieje interpretacja, że jest układem swoistych wyjaśnień nomologicznych, w których jasno opisano jedynie warunki początkowe, natomiast prawa teoretyczne zostały pozostawione w domyśle jako dostatecznie znane, oczywiste czy założone z góry.

***************

W wyjaśnieniach politologicznych często prawa są pomijane, pozostają w domyśle wyjaśnienia są niepełne, fragmentaryczne, utrudniają ustalenie korelatów ontologicznych takich „przezroczystych”, ukrytych praw. Schemat H-D jest powszechnie stosowany dla tłumaczenia zdarzeń społ., lecz odwoływanie się w nim do praw jest najczęściej ukryte – prawa albo się pomija, albo przyjmuje milcząco. Często brak sformułowanego wyjaśnienia, albo co gorsza – to wyjaśnienie niesprawdzone, czasem należące do wiedzy potocznej, uważa się je za oczywiste, co sprawia, że ingerują niezauważalnie w rozumowanie badacza. Dlatego wyjaśnienia w dyscyplinach społ. można nazwać zaledwie „szkicami wyjaśniającymi” i uznać za wyraz preferencji metodologicznej niż za prawomocne wyjaśnianie.

Podobne prace

Do góry