Ocena brak

„Teoria domina” i utworzenie SEATO

Autor /Patryk0909 Dodano /06.01.2012

  • Teoria domina (z angielskiego domino theory), teoria politologiczna, która zakłada, że każde wydarzenie społeczno-polityczne prowokuje następne, zgodnie z układem przyczynowo-skutkowym. Obecna w polityce amerykańskiej prowadzonej w rejonie Azji Południowo-Wschodniej w okresie zimnej wojny. Zgodnie z teorią domina jeśli jedno państwo tego obszaru znajdzie się pod kontrolą komunistów, konsekwencją tego będzie rozprzestrzenianie systemu komunistycznego w regionie, podobnie jak w grze w domino (pchnięcie jednego członu uruchamia cały ciąg "upadków").

  • Po raz pierwszy w tym kontekście formuły teorii domina użył prezydent Stanów Zjednoczonych D.D.Eisenhower w 1954. Przekonanie to, podzielane przez J.F.Kennedy’ego oraz L.B.Johnson’a leżało u podstaw amerykańskiego zaangażowania w Wietnamie . Krytycy teorii domina utrzymywali, że utrata Wietnamu (opanowanie przez komunistów) nie doprowadzi do sowietyzacji całego regionu. (W szerszym kontekście stosowano ją w kształtowaniu polityki wobec krajów Trzeciego Świata, w stosunku do rządów sandinistów w Nikaragui po 1979, rewolucji islamskiej w Iranie oraz jesieni narodów w Europie Środkowo-Wschodniej.)

  • Odpowiedzią USA na indochińską klęskę Francji stało się powołanie do życia 8 września 1954 roku na konferencji w Manili( stolicy Filipin) ORGANIZACJI PAKTU POŁUDNIOWO- WSCHODNIEJ AZJ ( SEATO), mającej powstrzymać postępy komunizmu w tym rejonie świata.

  • Skupiała osiem państw: Australię, Filipiny, Francję, Nową Zelandię, Pakistan, Tajlandię, USA i Wielką Brytanię, przy czym protokół Paktu rozciągał jego działanie także na nie należące do sojuszu Wietnam Płd., Kambodżę i Laos.

  • SEATO nie objęło Tajwanu- by nie denerwować ChRL.

  • Pekin i Moskwa zaprotestowały oficjalnie przeciwko utw. SEATO.

  • Słabością formuła mówiąca, o NIE automatycznej pomocy członków, ale zgodnej z konstytucyjnymi procedurami w ich kraju ( miało to zabezpieczać przed wplątaniem się w ewentualny konflikt pakistańsko- indyjski.

  • Siedzibą Bangkok, I generalny sekretarz – tajlandzki dyplomata Pote Sarasin.

  • Brak zjednoczonego dowództwa; STAŁYCH sił zbrojnych.

  • Wojna USA i Wietnamu pokazała słabość paktu. W szczytowym okresie walk Francja i Pakistan ogłosiły wystąpienie z organów wojskowych sojuszu 1967; a na te decyzję prócz antyamerykańskiej fobii, wpłynąć miały nadzieje tych krajów na zbliżenie z ChRL.

  • Wycofanie wojsk SEATO z Indochin i nieco wcześniejszy rozpad Pakistanu 1971 , przypieczętowały ruinę Paktu, formalnie rozwiązanego 30.06. 1977.

Do góry