Ocena brak

Taszczyn pszczeli

Autor /Nikodem090 Dodano /30.01.2012

Wygląd: długość 1,2-1,8 cm. Podobny do typowej osy. Można go rozpoznać po charakterystycznej, dużej głowie oraz czułkach, których środkowa część jest wyraźnie zgrubiała. Taszczyn jest przedstawicielem żądłówek z rodziny grzebaczowatych (Sphecidae), reprezentowanej na świecie przez 5000, a w środkowej Europie przez blisko 300 gatunków. Wszystkie gatunki tej rodziny wiodą samotny tryb życia.  

Środowisko: ciepłe, suche i ubogie murawy o stepowym charakterze.

Występowanie: większa część Europy (nie ma go na północy) oraz Syberia.

Liczebność: dawniej był o wiele liczniejszy. Ustępowaniu taszczyna winny jest człowiek poprzez niszczenie jego środowisk życia: ubogie murawy są użyźniane i przeobrażane w użytki rolne. Ekstensywnie użytkowane tereny, choć w ograniczonej mierze, można jeszcze spotkać na wschodzie Europy. Taszczyn staje się rzadkością i w związku z tym każde jego stanowisko należy objąć ochroną.

Rozród: w połowie czerwca świeżo wylęgłe taszczyny wygrzebują się ze swoich ziemnych norek. W ciepłe godziny południowe polują na kwiatach na poszukujące tam nektaru pszczoły miodne. Inną potencjalną zdobyczą gardzą. Taszczyn rzuca się na swoją otiarę, dochodzi do walki, przy czym oba owady spadają na ziemię. Jeszcze w czasie spadania taszczyn zadaje pszczole jadowite ukłucie, które jej nie zabija, lecz działa paraliżująco. Gdy pszczoła znieruchomieje, napastnik wyciska z niej słodką zawartość przewodu pokarmowego, którą następnie zlizuje. Zdobycz wykrywa dzięki wzrokowi i węchowi. Taszczyn najpierw podlatuje do kwiatu i „zawisa" nad nim, aby ustalić, czy siedzi na nim pszczoła.

Jeśli tak, to obniża swój lot, aż poczuje typowy pszczeli zapach. Dopiero wtedy gwałtownie rzuca się na swoją ofiarę. Taszczyny żyją samotnie. Samice zakładają gniazdo wygrzebując w ziemi rurkowatą jamkę długości do 1 m, zakończoną 5-7 komorami lęgowymi. Następnie do każdej z nich samica przynosi 3 lub 4, maksymalnie 6 pszczół. Przyszła samica taszczyna potrzebuje jako pokarmu o jedną pszczołę więcej niż przyszły samiec. Jeśli do komory zostanie już przyniesiona wystarczająca liczba sparaliżowanych pszczół, wtedy samica składa tam jedno jajo. Gdy biała, robakowata larwa zje wszystkie pszczoły, przepoczwarcza się. Czas trwania cyklu rozwojowego wynosi 1 rok.

Ponieważ grzebaczowate nie zabijają swojej zdobyczy, lecz tylko ją paraliżują, zapobiegają w ten sposób psuciu się zapasów pokarmu przed ich wykorzystaniem. Podczas gdy taszczyny polują na pszczoły miodne, łupem innych gatunków grzebaczowatych padają takie bezkręgowce jak osy, pająki, motyle, chrząszcze, mszyce, modliszki, larwy roślinia-rek z rodziny pilarzowatych, muchy, komary i wiele innych. Większość z nich jest wyspecjalizowana w polowaniu na jeden lub kilka gatunków ofiar oraz stosuje specyficzną metodę ich chwytania i transportowania.

Taszczyny obejmują nogami sparaliżowaną pszczołę w ten sposób, że jej głowa zawsze skierowana jest ku przodowi, tzn. znajduje się przy ich głowie. Następnie zanoszą ją do już wygrzebanej norki. Zadziwia pewność i precyzja, z jaką taszczyny odnajdują miejsce, gdzie znajduje się wejście do norki. Niewątpliwie orientują się przy tym za pomocą wzroku. Taszczyn zapamiętuje położenie każdego krzewu, każdej kępy trawy, a także kierunek ustawienia poszczególnych źdźbeł znajdujących się w pobliżu gniazda. Jeżeli w czasie doświadczeń zmieni się ich usytuowanie, nie jest w stanie swojego gniazda odnaleźć. Wejście do niego po każdorazowych odwiedzinach jest pieczołowicie zasłaniane.

Chodzi o to, aby nie mogli się tam dostać naturalni wrogowie, zwłaszcza niektóre chrząszcze oraz pasożytnicze błonkówki z rodziny gąsienicznikowa-tych. Inne interesujące przystosowanie związane jest z przepoczwarczaniem się tasz-czynów. Larwa buduje oprzęd umieszczony na styliku z przędzy, dzięki czemu poczwarka nie ma żadnej styczności z dnem lub ściankami komory, w której się przeobraża. W ten sposób panująca w jamce wilgoć nie doprowadza do zagrzybienia poczwarki. Przystosowanie to okazuje się szczególnie przydatne w deszczowe lata.

Pokarm: pszczoły miodne. Dorosłe taszczyny wylizują nektar z kwiatów.

Podobne prace

Do góry