Ocena brak

TARYFOWE I POZATARYFOWE ŚRODKI ZAGRANICZNEJ POLITYKI EKONOMICZNEJ

Autor /Patryk0909 Dodano /05.01.2012

ŚRODKI TARYFOWE:

Cła – opłaty nakładane przez państwo na towary przekraczające jego granicę celną. Efektem cła jest wzrost ceny i obciążenie nabywcy – konsumenta krajowego dodatkowymi kosztami.

autonomiczne – wprowadzane na skutek indywidualnej decyzji państwa. Z reguły spotyka się z kontrposunięciami innych państw.

umowne – uzgadniane między państwami.

minimalne – cła w handlu z krajami, które otrzymały klauzulę największego uprzywilejowania (KNU).

maksymalne – stosowane w handlu z krajami, które nie mają KNU.

preferencyjne – stosowane w handlu z krajami, które są korzystniej traktowane, niż gwarantuje to KNU. Cła te są wyjątkiem od KNU. Nie przysługują krajom, które mają KNU. Stosowane są w obrębie ugrupowań integracyjnych typu strefa wolnego handlu czy unia celna.

dyskryminacyjne – występują w następujących formach : cła retorsyjne (odwet za nieprzyjazne ekonomicznie i politycznie działania kraju lub grupy krajów), cła wyrównawcze (stosowane w celu neutralizacji efektu subsydiów zastosowanych przez eksportera zagranicznego, cła antydumpingowe (mają zniwelować negatywne dla importera skutki eksportu poniżej kosztów produkcji).

importowe – nakładane na towary przywożone do kraju w celu ochrony bilansu handlowego, poziomu cen wewnętrznych lub ochrony produkcji krajowej przed konkurencją zagraniczną.

eksportowe – służą państwu do kształtowania wielkości i kierunków wywozu. Nakładane w pierwszej kolejności na wyroby mające długofalowo zagwarantowany zbyt na rynku jednego lub wielu krajów. Dotyczy to zwłaszcza przypadku, gdy dany kraj wykorzystuje cła do regulowania podaży eksportowej na rynku międzynarodowym w zależności od stanu koniunktury gospodarczej. W okresie złej koniunktury, gdy ceny wykazują tendencje zniżkowe, cła eksportowe zniechęcają przedsiębiorstwa do wywozu towarów. Cło to nakładane jest też na towary deficytowe na rynku wewnętrznym eksportera, aby ograniczyć ich import, często po znacznie wyższych cenach.

tranzytowe – nakładane na towary przewożone przez terytorium danego kraju. W praktyce nie są już obecnie stosowane.

ochronne – zabezpieczają produkcję krajową przed konkurencją zagraniczną.. Im wyższa jest stawka celna, tym producent wyrobu krajowego jest w wygodniejszej sytuacji.

ekspansywne – cła importowe stosowane w celu ochrony poziomu cen wewnętrznych. Stosowane m.in. wtedy, gdy produkcja w danym kraju jest zmonopolizowana, a cła służą ochronie wysokiej ceny monopolowej.

fiskalne – wykorzystywane w celu zapewnienia państwu odpowiednich dochodów z przywozu towarów. Są one na ogół nakładane na towary nie produkowane w kraju.

cła od wartości

cła od ilości

cła kombinowane

ŚRODKI POZATARYFOWE:

Narzędzia te są bardzo zróżnicowane i jest ich wiele. Przez pojęcie to rozumieć należy inne niż cła i narzędzia parataryfowe (opłaty wyrównawcze, podatki, subsydia, dumping, depozyty importowe, podwyższanie wymiaru cła, kontyngenty i inne) bariery w handlu międzynarodowym, których funkcją jest bezpośrednie ograniczenie obrotów towarowych z zagranicą, a zwłaszcza ich wolumenu. Są stosowane selektywnie i mają charakter dyskryminacyjny. O ich zastosowaniu decyduje władza wykonawcza, co znacznie skraca czas decydowania. Przeważająca część narzędzi pozataryfowych stosowana jest w formie dyskretnej, wszystkie zaś są stosowane jako bariery wewnętrzne. Do środków pozataryfowych zaliczamy:

ograniczenia ilościowe – nazywane też kontyngentami, określenie przez państwo wolumenu importu lub eksportu, który nie może być przekroczony w skali roku (lub w innym okresie). Gdy kontyngent ilościowy jest zerowy – zakaz exportu lub importu. Krańcowo odmiennym rozwiązaniem jest ustalenie kontyngentu na poziomie wyższym od rzeczywistego przywozu lub wywozu – państwo kontroluje w ten sposób obroty. Do podstawowych przyczyn ilościowego ograniczania przywozu należą : ochrona produkcji krajowej, potrzeba skierowania popytu z towarów importowanych na krajowe, przeciwdziałanie deficytowi bilansu handlowego, względy sanitarne lub względy bezpieczeństwa.

Ograniczenia ilościowe mogą być stosowane w dwóch formach jako:

kontyngenty globalne (sztywne) – są ustalane autonomicznie przez rządy i wyrażane w maksymalnych wielkościach importu poszczególnych towarów ze wszystkich krajów lub pewnej ich części, w okresie obowiązywania nie ulegają zmianie,

kontyngenty bilateralne, są uzależnione od ustępstw partnera i ulegają zmianom w czasie.

licencje importowe – zezwolenia wydawane przez władze państwowe przedsiębiorstwom na przywóz określonej ilości konkretnego towaru. Towarzyszą często kontyngentom. W przypadku braku ograniczeń ilościowych, państwo wydaje licencje importerom, by kontrolować import. Gdy jednocześnie stosowane są kontyngenty, licencji udziela się do momentu, gdy ich suma nie przekroczy kontyngentu ilościowego. W okresie krótkim są one bardzo skutecznym narzędziem ochrony produkcji krajowej przed konkurencją zagraniczną, ochrony bilansu handlowego lub przeciwdziałania destrukcji rynku wewnętrznego. W długim okresie powodują wiele niekorzystnych skutków ekonomicznych. Izolując od zagranicznej konkurencji, prowadzą do rozwoju mało efektywnej produkcji, o wysokich kosztach i niskiej jakości; wzrostu cen.

dobrowolne ograniczenia eksportu (VER) – formalnie wprowadza je kraj ograniczający swój wywóz, ale dzieje się to na żądanie importera. Eksporter godzi się na takie rozwiązanie, by uniknąć ostrzejszych restrykcji importowych. Z punktu widzenia importera dobrowolne ograniczenie exportu jest często wygodniejszym rozwiązaniem niż wprowadzenie kontyngentu, większość krajów należy bowiem do Światowej Organizacji Handlu, która zakazuje stosowania kontyngentów ilościowych.

porozumienia o dobrowolnym ograniczeniu exportu (VRA) – są odmianą dobrowolnych ograniczeń exportu. Dotyczą na ogół tzw. towarów wrażliwych i są zawierane między exporterem i importerem na odgórnie ustalony czas. Przeważnie eksporter jest zmuszony do zawarcia takiego porozumienia, bo inaczej grożą mu ostrzejsze ograniczenia (np. kontyngentowanie importu). Oba w/w ograniczenia nie zostały bezpośrednio objęte zakazami GATT (nie istniały, gdy podpisywano traktat). Dopiero w porozumieniach Rundy Urugwajskiej GATT, które weszły w życie 1 stycznia 1995 r., uznano je za zakazane. Odtąd nie można ich stosować, a istniejące z przeszłości powinny zostać zlikwidowane.

ograniczenia dewizowe – całkowite lub częściowe zniesienie swobody obrotów dewizowych z zagranicą.

zakupy rządowe – preferują towary krajowe nawet, gdy są one droższe niż zagraniczne. Rząd rzadko ustanawia odpowiednie przepisy , zobowiązujące go do zakupu towarów krajowych zamiast importowanych, więc formalnie wszystko odbywa się w warunkach wolnej konkurencji. W rzeczywistości jest to jednak popieranie rodzimej produkcji.

Z biegiem lat liczba ograniczeń pozataryfowych zwiększa się. W praktyce nie została jeszcze do końca zewidencjonowana. Wiele ograniczeń stosowanych jest w ukryciu przed partnerami zagranicznymi.

Podobne prace

Do góry