Ocena brak

Sztuczne źródła promieniowania jonizującego

Autor /szpila Dodano /25.11.2013

Oprócz źródeł naturalnych występujących w przyrodzie na coraz większą skalę stosowane są w różnych • dziedzinach przemysłu

i medycyny sztuczne źródła promieniowania, które można sklasyfikować jako:

1. Aparaturę rentgenowską lub inną, lecz wytwarzającą promieniowanie jonizujące na podobnej zasadzie. W aparaturze tego typu promieniowanie rentgenowskie jest wytwarzane przez hamowanie na metalowych elektrodach lub szklanych ekranach strumienia elektronów rozpędzanych uprzednio w silnym polu elektrycznym, zazwyczaj w odpowiedniej komorze próżniowej. Aparatura tego typu to przede wszystkim lampy rentgenowskie, a także kineskopy telewizyjne, prostowniki próżniowe średnich i wielkich mocy, betatrony, akceleratory itp.

Promieniowanie rentgenowskie — wytwarzane w tego typu urządzeniach — zawiera widmo ciągłe, tzn. istnieją kwanty o wszystkich możliwych energiach poniżej energii maksymalnej, zależnej od różnicy napięć pomiędzy elektrodami tych urządzeń. Jeżeli różnica napięć wynosi np. 100 kV, to w widmie ciągłym promieniowania mamy kwanty o energii nie przekraczającej 100 keV. Średnia energia kwantów tego promieniowania wynosi na ogół ok. 2/» wartości energii maksymalnej. Natężenie generowanego promieniowania zależy od tzw. prądu anodowego, czyli intensywności strumienia elektronów, które ulegają hamowaniu.

2. Izotopy promieniotwórcze. Izotopami nazywane są atomy pierwiastków, które mają tę samą liczbę protonów w jądrach atomu, a różną liczbę neutronów. Z tego wynika, że izotopy tego samego pierwiastka mają te same właściwości chemiczne, różnią się jedynie masą atomową. Izotopy promienio-

twórcze charakteryzują się również właściwością wysyłania promieniowania alfa, beta lub gamma (oddzielnie lub też w różnych kombinacjach, np. alfa i gamma).

Powyższa właściwość może być wykorzystana w ten sposób, iż w wielu związkach chemicznych, pierwiastki niepromieniotwór-cze mogą być zastąpione przez ich izotopy promieniotwórcze, co powoduje, iż dana substancja staje się promieniotwórcza i jest źródłem promieniowania. Mówimy wówczas

o znakowaniu izotopem danego związku chemicznego. Tak znakowane związki są niezwykle przydatne do wielu badań w diagnostyce medycznej, farmakologii, jak również do badań technologicznych. Inne zastosowanie izotopów promieniotwórczych — wykorzystanie ich jako silnych, stabilnych źródeł promieniowania jako tzw. defektoskopy izotopowe, terapeutyczne źródła 60Co, ł37Cs, różnego rodzaju mierniki (wagi izotopowe, gęstościomierze, pojemnościomierze itp.).

Każdy izotop promieniotwórczy można scharakteryzować parametrem nazywanym okresem połowicznego zaniku (Ti/*), który określa czas, po jakim aktywność pierwiastka ulega zmniejszeniu do połowy wartości początkowej na skutek stale zachodzącego rozpadu promieniotwórczego. Należy zaznaczyć, że czas będący np. dwukrotnym okresem połowicznego zaniku nie likwiduje a-ktywności danego pierwiastka do zera, a jedynie do ł/4 aktywności początkowej.

 

Podobne prace

Do góry