Ocena brak

Szpaki

Autor /Letki Dodano /31.01.2012

Szpaki pierwotnie żyły tylko w Eu­ropie, jednak obecnie występują w całej Ameryce Północnej, a tak­ie w wielu rejonach Afryki i Azji.
Większość z nas zna szpaka, ponieważ jest on ptakiem bardzo pospolitym. Należy do bogatego w gatunki rzędu ptaków wróblowatych Passeriformes i występuje zarówno w miastach, jak i poza nimi na większości obsza­ru świata. Szpaki nie tolerują zimna i dlatego nie występują na dalekiej północy.
Szpak europejski (Sturnus vulgaris) jest gatun­kiem o największym zasięgu występowania spo­śród wszystkich przedstawicieli rodziny szpaków. Do tej rodziny należą też między innymi bąkojady, majny i gwarki. Pierwotnie szpaki zasiedlały tylko Europę i zachodnią Azję, lecz zostały introdukowane w wielu innych rejonach świata, gdzie zna­lazły dogodne warunki do życia w stanie dzikim.
Z wypuszczonych w 1890 roku w Nowym Jorku szpaków powstała ogromna populacja. Obecnie jest to jeden z najliczniejszych gatunków ptaków w Ameryce Północnej.

Zdobywanie pokarmu
Szpaki doskonale przystosowują się do nowych środowisk i nie mają specjalnych wymagań pokar­mowych i żerowiskowych. Z tego względu szybko mogą opanowywać nowe obszary i osiągają dużą liczebność na terenach swego pierwotnego zasię­gu występowania. Pióraczarne z jasnymi koń­cówkami, dzięki czemu na wiosnę i wczesnym latem dorosły szpak jest upstrzony białymi „pereł­kami". W ciągu roku końcówki piór ścierają się, toteż upierzenie przybiera prawie jednolitą barwę. W promieniach słońca pióra dorosłego szpaka są błyszczące i zielonkawofioletowe, a młodego ciem­nobrązowe. Żółte dzioby dorosłych osobników są spiczaste, co jest przystosowaniem umożliwiają­cym sprawne wyciąganie owadów i ich larw ze szczelin w ziemi i zbieranie drobnego pokarmu, takiego jak owoce i nasiona.
Szpaki żywią się zarówno roślinami, jak i owa­dami oraz bezkręgowcami wynajdowanymi w ogrodach, na polach i w parkach. Ptaki te czują się dobrze w pobliżu ludzkich zabudowań i mogą lęgnąć się także w samych centrach dużych miast. Wtedy żerują na trawnikach. Często widuje się je, jak w dużych stadach żerują na łąkach i przewra­cają liście w poszukiwaniu larw owadów, paję­czaków i innych bezkręgowców.

Zwyczaje
Szpaki budują gniazda wiosną. Pary lęgowe zakła­dają gniazda w dziuplach drzew lub w budkach lęgowych. Ptaki te nie potrafią samodzielnie wyku­wać dziupli, toteż bardzo chętnie zajmują dziuple przygotowane przez inne ptaki, na przykład dzię­cioły. Wnętrze wyścielają trawami oraz piórami i w tak zbudowanym gnieździe samice znoszą od 2 do 8 jaj, które wysiadują przez około 14 dni. Mło­de pisklęta są karmione przez samca i samicę. Po trzech tygodniach małe szpaki wychodzą z gniaz­da i w ciągu krótkiego czasu osiągają pełną samo­dzielność. Ze względu na to, że okres pomiędzy składaniem jaj a wylotem piskląt z gniazda jest bar­dzo krótki, wiele par może przystępować w tym samym roku do drugiego lęgu.
Szpaki mają jeden zwyczaj wyróżniający je spo­śród wielu innych gatunków ptaków. Jest nim gro­madne spędzanie nocy w wybranych miejscach, tzw. noclegowiskach. Chociaż szpaki w okresie lęgowym nie tworzą kolonii rozrodczych, to jed­nak już od lata zaczynają zbierać się w duże stada. Ornitolodzy, badając zachowanie się szpaków, zauważyli, że pod wieczór przedstawiciele tego gatunku zbierają się w duże stada. Lecą na spotkanie z innymi stadami zbierającymi się w innych miejscach. Główne stado w ten sposób ciągle napotyka nowe grupki, które przyłączają się do niego.
Szpaki często nocują w tych samych miejscach, a liczba ptaków zlatujących się na noc do jednego noclegowiska może osiągać ćwierć miliona. Noclegowiska mogą być wszędzie: w ogrodzie, w miej­skim parku, na przydrożnych drzewach w polu lub na drzewach w centrum dużego miasta.
Późną jesienią stada szpaków udają się w krót­ką wędrówkę na południe Europy i do Afryki Pół­nocnej gdzie zima jest cieplejsza i łatwiej o po­karm. Powracają na lęgowiska już pod koniec lutego, a podczas cieplejszych zim czasami poje­dyncze osobniki lub małe grupki pozostają. Wszę­dzie tam, gdzie szpaki były introdukowane, są one bardzo liczne i z tego względu stanowią często zagrożenie dla rodzimej przyrody. Szpaki są hała­śliwe i wszędobylskie, a w okresie lęgowym zacho­wują się agresywnie względem innych ptaków. Przeganiają je z dziupli, zajmują przeznaczone dla innych gatunków budki lęgowe, w USA na przy­kład kaczek karolinek, i potrafią nawet zjadać ich pisklęta i jaja. Szpaki są także utrapieniem rolników i sadowników, gdyż masowo odwiedzają sady cze­reśniowe, wiśniowe, winnice i plantacje oliwek, wyrządzając niepowetowane straty. Mimo to w Polsce szpak jest gatunkiem objętym ochroną, gdyż jest naturalnym wrogiem owadów glebowych wyrządzających szkody na polach uprawnych.

■ Krewniakami szpaków są gwarki. Są to ptaki tak samo krzykliwe jak szpaki, jednak o wiele lepiej potrafią naśladować ludz­ką mowę.
■ W Europie oprócz szpaka Sturnus vul­garis żyje bardzo podobny do niego szpak jednobarwny Sturnus unicolor. Występuje on na Półwyspie Iberyjskim.
■ Wiele wydawanych przez szpaki głosów to dźwięki o zbyt wysokiej częstotliwości dla ludzkiego ucha -20000 Hz. Ptaki poro­zumiewają się w ten sposób głównie wcze­sną wiosną oraz podczas spotkań jesien­nych na noclegowiskach
■ Afrykańskie bąkojady są bliskimi krew­niakami szpaka. Ich nazwa bierze się stąd, że wyjadają one owady i larwy, które paso­żytują na skórze bawołów, nosorożców i innych dużych ssaków.

Podobne prace

Do góry