Ocena brak

Szlamnik

Autor /Lech Dodano /26.01.2012

Wygląd: Mniej więcej wielkości sierpówki; długość ciała ok. 38 cm. Trochę mniejszy od podobnego rycy-ka: różni się od niego dziobem lekko, ale wyraźnie wygiętym do góry, nieco krótszymi nogami, ale przede wszystkim ogonem w czarne i białe prążki. Zachodnioeurazjatyckie ptaki mają 8, wschod-niosyberyjskie 9-10 ciemnych, poprzecznych pasków. Nie ma białego paska przez skrzydło widocznego u rycyka w locie. Lotki l-rzędowe odcinają się ciemnym kolorem od lotek ll-rzę-dowych. Szyja i piersi w szacie godowej jednolicie rdzawoczerwone. W porównaniu z ry-cykiem poprzeczne, ciemne pręgi na brzuchu i na bokach są niewyraźne lub nie ma ich wcale. Młode i dorosłe ptaki w szacie spoczynkowej są niepozorne, szarobrązowe z jaśniejszym spodem.

Samicę można rozpoznać po dziobie zwykle dłuższym od dzioba samca o 2 cm. Niektóre szlamniki lęgną się już w swoje drugie lato, gdy jeszcze mają skromną, młodocianą szatę. Wypoczywają trzymając się poziomo z esowato złożoną szyją. Zaniepokojone wyciągają szyje. Chodzą miarowo, z wdziękiem; chętnie pływają kiwając przy tym głową. W potrzebie także nurkują. Podczas przelotów towarzyskie: lecą w stadkach wykonując równocześnie wszystkie zwroty. W locie utrzymują kontakt głosowy: „kew" lub „jak". Lądując wyciągają do przodu długie nogi i hamują dopiero przy siadaniu uderzając kilkakrotnie skrzydłami. Pojedyncze szlamniki nie są bojaźliwe i pozwalają podejść do siebie na 5-10 metrów. Im większe stadko, tym szybciej ptaki podrywają się do lotu.

Środowisko: Szlamniki zastępują na północy rycyki, ich areał jest jednak oddzielony od areału rycyków pasem lasów iglastych, w których nie występuje żaden z wymienionych gatunków. Gnieżdżą się na rozległych torfowiskach i podmokłych miejscach w pasie wierzb i brzóz, czasami na dużych kompleksach torfowiskowych w pasie borealnych lasów iglastych. Areał lęgowy szlamników rozciąga się na całą Eurazję i część Alaski, nie obejmuje jednak pozostałej części arktycznej Ameryki Północnej. Szlamniki z Alaski razem ze szlam-nikami wschodnioazjatyckimi lecą wzdłuż azjatyckich wybrzeży na południe, docierając aż do Australii i Nowej Zelandii. Na swoich terenach lęgowych szlamniki są ptakami raczej rzadkimi, ale ponieważ zamieszkują olbrzymie obszary, podczas przelotów tworzą duże stada.

Ocenia się, że w czasie wędrówki jesiennej przelatuje nad Europą Zachodnią ok. 300 tys. tych ptaków. Lecą, z małymi wyjątkami, wzdłuż wybrzeży morskich. Wędrują w dzień i w nocy, wysoko, w szyku V. Od połowy sierpnia pojawiają się na niemieckich wybrzeżach morskich pierwsi wędrowcy . Najpierw przelatują dorosłe ptaki, kilka tygodni później młode. Wypoczywają często w dużych stadach na mulistych lub piaszczystych wat-tach na osłoniętym od przyboju wybrzeżu. W czasie przypływu wycofują się w miejsce, gdzie nie dociera fala; wiele godzin spędzają na czyszczeniu piór. W czasie odpływu zajęte są szukaniem pożywienia. Nieliczne ptaki zimują na wybrzeżach Morza Północnego: większość wędruje dalej do Afryki Zachodniej, niektóre docierają aż do Oceanu Spokojnego.  

Lęgi: Gniazdo leży wśród najniższej roślinności i ptak ma rozległy widok na otoczenie. Czując się zagrożonym, szlamnik szybko i w milczeniu opuszcza gniazdo i okrąża, już krzycząc, intruza. Miejscami gnieździ się więcej par w niedalekim sąsiedztwie. Jaja szlam-nika są łudząco podobne do jaj rycyka, trudno także odróżnić pisklęta obu gatunków. Okres lęgowy w czerwcu i na początku lipca, w zniesieniu 4 jaja, wysiadywane przez ponad 21 dni. Wysiadują oboje rodzice, głównie jednak samiec. Wspólnie wychowują młode.

Pożywienie: Jak rycyka.

Podobne prace

Do góry