Ocena brak

Szkoła w Milecie - Tales z Miletu

Autor /Tycjan2343 Dodano /20.12.2012

Wybitny współczesny filozof Bertrand Russell uważa za upokarzające dla filozofiiistnienie stereotypu, j a k im jest fakt, że wszyscy bez wyjątku rozpoczynajądzieje filozofii od Talesa z Miletu niczym od Adama.

Mamy jednak wszelkiepodstawy, by przypuszczać, że Tales rzeczywiście był twórcą szkoły w Mileciei pierwszym z tzw. kosmologów, czyli uczonych, którzy podjęli filozoficznąrefleksję nad całością świata.Przekazy o samym Talesie są bardzo skromne i niepewne. Z pochodzeniapodobno był Fenicjaninem i obywatelem Miletu. Można przypuszczać, żebył on człowiekiem ogromnie wszechstronnym, działał jako polityk, kupieci astronom. Ważną informację biograficzną dostarcza przekaz, zgodnie z którymTales przepowiedział całkowite zaćmienie Słońca zaobserwowane w AzjiMniejszej w dniu 28 maja 585 r. przed Chrystusem.

Na tej podstawie przyjmuje się, że Tales żył współcześnie z Solonem i Krezusem. Urodził się więc prawdopodobnieokoło roku 625, a zmarł około 547 r. przed Chrystusem. Wedleprzekazów odwiedzał Egipt i t am zapoznał się z zasadami geometrii, na przykład z twierdzeniem, że każdy kąt wpisany w półkole jest prosty. Tales miałtakże przekazać światu greckiemu teorię wylewów Nilu oraz umiejętność obliczaniawysokości piramid i odległości statków na morzu. Jeżeli znał technikęobliczania terminu zaćmienia, to jednak, podobnie jak Babilończycy, nie umiałteoretycznie uzasadnić tej umiejętności.

Chociaż Tales, jak można sądzić, pozostał w naukach przyrodniczych raczejpraktykiem niż naukowcem i teoretykiem, wyróżnia go j e d n a k nowatorstwow sposobie myślenia. W zagadnieniach najogólniejszych wykracza bowiempoza granicę magicznego, mitologicznego i czysto praktycznego myślenia.Ponieważ jest on pierwszym badaczem, którego zaczynają interesowaćproblemy dla nich samych, możemy stwierdzić, że właśnie u niego dokonujesię przejście od mitu do nauki wyrażone w pytaniu o pierwsze ciało, z któregorozwinął się świat.

Jednakże to nie dzięki nauce, ale z racji swych zasług politycznychwymieniany jest Tales pośród „siedmiu mędrców".Starożytni uważali go za przywódcę filozofów (dp^rfyóc), ale o jego naucenie wiemy nic pewnego. Pisma filozoficznego zapewne nie zostawił, ale jużwcześnie zaczęły krążyć apokryficzne, przypisywane mu rozprawy z zakresunauk szczegółowych. Najwięcej danych czerpiemy od Arystotelesa, który wiążez T a l e s em trzy tezy.Wedle pierwszej z nich Ziemia pływa niczym krążek po wodzie (jest topogląd geograficzno-astronomiczny).

Druga głosi, że tworzywem wszystkiego, co istnieje, jest woda. Jest tonajważniejsze twierdzenie filozoficzne Talesa, ponieważ jego celem była odpowiedźna kosmologiczne pytanie, z czego jest świat, a nie, z czego powstał. Starożytneprzekazy tłumaczyły źródło jego stanowiska na różne sposoby: znaczeni em morza i floty u Fenicjan, m i t em o Okeanosie i Tetydzie (tak twierdzi Arystotelesza Platonem), obserwacją wilgotności żywności i nasion, ale najbardziejprawdopodobne wydaje się przekonanie, że pogląd ten zainspirowany był żywymzainteresowaniem meteorologią (utożsamianą jeszcze z astronomią), któracentralne miejsce przypisywała przemianom wody.Trzecia teza wiązana z Talesem stwierdza, że „wszystko pełne jest bogów".

Z powyższych twierdzeń wyciągano bardzo różne wnioski. PrzypisywanoTalesowi panwitalizm i dualizm, opierając się na przekazie, zgodnie z którymtwierdził on, że bursztyn i magnes są ożywione. Na tej podstawie trudno jestj e d n a k wnioskować, że był panwitalistą, ponieważ przekaz sugeruje raczej, żedostrzegał różnicę zachodzącą między ożywionym bursztynem i magnesema resztą nieożywionych bytów.Poza danymi biograficznymi i luźnymi danymi przekazanymi przez tradycjęo nauce Talesa wiemy zatem niewiele. Podsumowując, można jednak przyjąć, że w myśli Talesa ma miejsce pierwsze określenie problemów, a z jegoinspiracji powstaje w Milecie ośrodek naukowy.

Podobne prace

Do góry