Ocena brak

Szkoła w Chartres - Bernard z Chartres

Autor /Adaukt1222 Dodano /03.01.2013

Bernard pochodził z Bretanii, w latach 1114-1119 nauczał w Chartres, potemw Paryżu, a umarł między 1124 a 1130 r. Napisał traktat De expositione Porphyrii,poemat dotyczący tego samego tematu (znane nam są tylko fragmenty) i zagubionepismo o pogodzeniu Platona z Arystotelesem. Pism Bernarda nie znamy, jego nauka doszła do nas pośrednio. Bernard miał bardzo wybitnych uczniów:Gilberta z la Porrće, Teodoryka z Chartres, Wilhelma z Conches, Ryszarda z Coutances,Jana z Salisbury. Ten ostatni nazwał Bernarda najdoskonalszym spośródplatoników swojej epoki (perfectissimus interplatonicos saeculi nostri).

Bernard rozróżniał trzy kategorie bytów: Boga, materię (stworzoną z nicości,nazwaną y/e), idee lub formy, które są wieczne, ale nie współwieczne Bogu.Określa j e Bernard za Seneką jako te, które z natury stają się wiecznymprzykładem (guae natura fiunt exemplar aeternum). Te formy wieczne są dlaBoga wzorami, wedle nich stwarza formae naturae, które łączą się z materią, abytworzyć byty zniszczalne. W teorii tej widoczna jest tendencja godzenia Platonaz Arystotelesem: formae naturae mają byt ogólny, są one realne, j e d n e i stałe,a przez nie są również realne i stałe nie tylko byty j e s t e s tw substancjalnych(gatunki i rodzaje), ale również i przypadłości (podobnie jak u Remigiuszaz Auxerre). Spotykamy też u Bernarda tezy wyraźnie platońskie, na przykład,że materia pierwotna {primordialis) to jakaś masa utworzona, choć chaotyczna.Wilhelm z Conches i inni szartryjczycy wyróżniają creatio, w wyniku któregopowstaje bezkształtna materia {informis silva) i ornatus, którego domaga się taniekształtowana, chaotyczna materia. Według Bernarda przyroda to organizmi jako taki musi mieć duszę, czyli tak zwaną duszę świata. U Bernarda jednakjest silna dążność do chrystianizowania Platona; materia jest stworzona, ideeutożsamia się z myślami bożymi.

W konstrukcji Bernarda występują też elementy pitagorejskie: pewnestosunki liczbowe wyznaczają zarówno przenikanie przyrody przez duszę świata,j ak i łączenie się bytów materialnych z ideami.

Bernard musiał mieć wielkie walory jako nauczyciel i kierownik szkoły.Umiał uczyć i stwarzać atmosferę korzystną dla wysiłku naukowego. Horyzontymyślowe i miłość do spuścizny starożytnej charakteryzuje słynne powiedzenieBernarda przekazane nam przez Jana z Salisbury:

Bernard powiadał, że jesteśmy jak karły, które wspinają się na ramiona gigantów,by widzieć więcej od nich i dalej sięgać wzrokiem, i to nie zasprawą bystrości swojego wzroku, czy wysokości ciała, lecz dzięki temu,że wspinamy się w górę i wznosimy na wysokość gigantów.

Dicebat Bernardus Carnotensis nos esse quasi nanos, gigantum umerisinsidentes, ut possimus plura eis et remotiora videre, non u t i q u e propriivisus acumine, aut eminentia corporis, sed quia in a l t um subvehimur etextollimur magnitudine gigantea.

Oto wspaniała świadomość philosophiaeperennis.

Podobne prace

Do góry