Ocena brak

Szczudłak

Autor /Lech Dodano /26.01.2012

Wygląd: Ma postać pełnego gracji, miniaturowego bociana po hiszpańsku nazywa się „cigenu-ela", czyli „bocia-nek". Długość ciała ok. 36 cm, tułów ledwie wielkości gołębia. Szczudłaki trudno pomylić z innymi ptakami i nawet w terenie można rozpoznać ich wiek i płeć. Dorosły samiec w szacie godowej z lśniącymi, czarnymi skrzydłami: kark i boki głowy czarne. Wraz z wiekiem czarne partie głowy stają się mniejsze, a upierzenie piersi może mieć różo-woczerwony odcień. U samicy w szacie godowej wierzch ciała czarnobrązowy, bez połysku, głowa i kark białe. Młode ptaki pierwszej jesieni mają ciemnobrązowy grzbiet, z obrażeniami koloru gliny. Długie, żółtoczerwone nogi u młodych ptaków z czasem nabierają barwy ceglastoczerwonej, jak u dorosłych.  

Środowisko: Szczudłaki gnieżdżą się na tropikalnych i subtropikalnych obszarach Starego i Nowego Świata. We wschodniej Azji występuje jedynie podgatunek o jednolicie czarnym upierzeniu. Rak ten wybiera płytkie wody (zarówno słodkie, słone, jak i gorzkie) z otwartymi brzegami, mulistym dnem i rozproszonymi kępami trzciny i sitowia: unika zwykle wybrzeży morskich. W basenie Morza Śródziemnego jest typowym ptakiem lagun. Rozszerzenie upraw ryżowych stworzyło mu na zalanych wodą polach nowe środowiska. W Egipcie tak dalece przestał się bać ludzi, że żyje na błotnistych, wiejskich bajorkach, które służą bydłu do codziennej kąpieli.

Szczudłak od dawna zalatuje do Europy Środkowej, ostatnio coraz częściej i w większych ilościach. Przyczynę tej inwazji upatruje się w suszach na obszarach wokół Morza Śródziemnego, które zmusiły wiele ptaków do opuszczenia ich tradycyjnych miejsc lęgowych. Istnieją doniesienia o licznych próbach lęgów na obszarach leżących między Alpami a wybrzeżem Morza Północnego, ale na razie nie można mówić o stałym osiedleniu się tych ptaków w Europie Środkowej. Szczudłaki z północnych miejsc lęgowych są ptakami wędrownymi zimującymi częściowo w krajach tropikalnych, częściowo zaś na południowych wybrzeżach Morza Śródziemnego. Na terenach lęgowych pojawiają się w kwietniu lub maju, a odlatują w sierpniu.

Lęgi: Szczudłak gnieździ się zwykle w luźnych koloniach. Gniazda znajdują się na suchych miejscach w terenie bagnistym, najczęściej na płaskich wyspach lub małych półwyspach. W przeciwieństwie do gniazd większości innych siewkowców są one dosyć obszerne i troskliwie przygotowane, zwykle zupełnie nie ukryte. Podstawę gniazda ptaki budują z gałązek lub źdźbeł; ma ona nawet do 6 cm wysokości. Zagłębienie w gnieździe wyłożone jest delikatną wyściółką. W zniesieniu zwykle 4 jaja długości ok. 44 mm, oliwkowozielone do popielatoszarych, z delikatnymi, czewonawo-brązowymi plamkami. Leżą, jak u wszystkich siewkowców, węższym końcem skierowane do środka gniazda. Okres lęgowy może się ciągnąć przez dłuższy czas. Składanie jaj od połowy maja do połowy czerwca, czas wysiadywania 25-26 dni.

Gdy ktoś próbuje zbliżyć się do kolonii lęgowej, wszystkie wysiadujące ptaki lecą mu naprzeciw na kilkaset metrów przed miejscem gniazd i okrążają go wielokroć z głośnym krzykiem, który przypomina ujadanie małych piesków: „huitt- huitt". Następnie ptaki lądują w bezpiecznej odległości i krzyczą dalej. Lot wolny, trzepoczący, szyja wciągnięta, dziób ukośnie skierowany ku dołowi, a zbyt długie nogi wyciągnięte daleko do tyłu. Na piaskowym upierzeniu piskląt widoczne nieregularne rzędy czarnych plamek na głowie i ramionach. Pisklęta przebywają w ukryciu dopóki nie nauczą się latać, co trwa 4 tygodnie. Koniec lęgów zbiega się z jesiennym pierzeniem się dorosłych ptaków, po którym przybierają szatę spoczynkową.

Pożywienie: Szczudłaki mogą brodzić w głębszej wodzie niż inne siewkowce. Wykorzystują to i w poszukiwaniu pokarmu wchodzą do wody po brzuch. Łowią pływające i pełzające zwierzęta, jak kijanki, wodne pluskwiaki i chrząszcze oraz larwy chruścików.

Podobne prace

Do góry