Ocena brak

Szczepionki i szczepienia ochronne w Polsce

Autor /Irmina674 Dodano /28.08.2013

Immunoprofilaktyka jest aktywnym procesem wywoływania odpowiedzi immunologicznych, służącym do uzyskania ochrony przez chorobą zakaźną. Wraz z poprawą stanu sanitarnego immunoprofilaktyka przyczyniła się do znacznego spadku częstości występowania chorób zakaźnych.

Typy szczepionek

a)    szczepionki z zabitych (inaktywowanych) drobnoustrojów

-    bakteryjne, np. przeciw krztuścowi, durowi, cholerze (stara),

-    wirusowe

>    Szczepionka przeciwko grypie jest jedną z najpowszechniej stosowanych szczepionek przeciwwirusowych z inaktywowanych wirusów. Zawiera 1 lub 2 szczepy typu A oraz 1 szczep typu B wirusa grypy. Z powodu zmienności w składzie antygenowym wirusa typu A skład szczepionki jest corocznie zmieniany w celu włączenia szczepów aktualnie występujących w danej populacji.

>    Szczepionka przeciw poliomyelitis z zabitych wirusów (szczepionka Salka) jest przygotowywana przez 3 znanych typów wirusów polio po unieczynnieniu formaliną. Stosowana była do masowego szczepienia w wielu krajach i jest zalecana u dzieci z upośledzonym układem immunologicznym.

>    Szczepionki z zabitym wirusem HIV są obecnie w trakcie badań. Nie ma na razie dowodów na indukowanie przez nie obronnych reakcji immunologicznych.

b)    szczepionki z atenuowanych (zmutowanych) drobnoustrojów

-    bakteryjne - dzięki osiągnięciom genetyki molekularnej prowadzi się prace nad zastosowaniem atenuowanych szczepów bakteryjnych w immunoprofilaktyce - w zmutowanych szczepach nie ma na ogół genów kodujących najważniejsze czynniki zjadliwości, ale pozostają one wysoce immunogenne, np. szczepionka przeciw durowi (nowa) czy krztuścowi (doświadczalna)

-    wirusowe - szczepionki z atenuowanych wirusów były pierwszymi szczepionkami, które opracowano wcześniej, niż scharakteryzowano same wirusy, np. szczepionka przeciwko żółtej febrze, śwince, różyczce, odrze, ospie wietrznej, doustna szczepionka Sabina przeciwko poliomyelitis

c)    szczepionki ze składników drobnoustrojów

-    bakteryjne

>    polisacharydy - stosowane jako szczepionki przeciwko S. pneumoniae, N. meningitidis, H. influenzae b; problemy związane są ze zmiennością antygenową lub ze słabą immunogennością niektórych polisacharydów

>    toksoidy - są inaktywowanymi toksynami, które utraciły aktywność, a zachowały immunogenność; podanie toksoidu indukuje produkcję przeciwciał zdolnych do neutralizacji toksyn przez blokowanie ich przyłączania do receptorów komórkowych, np. toksoidy tężca, błonicy, C. perfringens typu C

>    koniugaty toksoidu z polisacharydem - w niektórych przypadkach (H. influenzae) uzyskuje się znaczne nasilenie immunogenności, jeśli polisacharyd zostanie skojarzony z toksoidem o znanym stopniu

bezpieczeństwa i immunogenności (np. błonicznym) - takie skojarzone szczepionki są zalecane do rutynowej immunizacji dzieci,

> szczepionki o mieszanych składnikach (bezkomórkowe) - składają się z inaktywowanych toksyn i jednego lub wielu czynników adhezyjnych

- wirusowe - np. szczepionka przeciwko WZW typu B - przygotowywana z cząstek białka zewnętrznej warstwy wirusa (antygen powierzchniowy HBsAg)

d)    szczepionki rekombinowane - zdolność do identyfikacji czynników zjadliwości oraz manipulowania genomami bakteryjnymi i wirusowymi przyczyniła się do powstania całkowicie nowej klasy szczepionek, stwarzając możliwości szczepień wieloważnych z zastosowaniem pojedynczego preparatu; informacja kodująca odpowiednie antygeny nie spokrewnionych ze sobą wirusów lub bakterii jest dodana do genomu organizmu nośnika (wektora), którym może być np. rekombinoway wirus krowianki, atenuowane bakterie czy wirusy owadów

e)    syntetyczne szczepionki oligopeptydowe - Rozwój syntetycznych szczepionek skupia się na syntezie sekwencji peptydowych odpowiadających znanym epitopom rozpoznawalnym przez przeciwciała neutralizujące. Zastosowanie syntetycznych peptydów do szczepienia ma przewagę nad innymi typami szczepionek ze względu na łatwość wytwarzania i bezpieczeństwo. W trakcie badań jest zastosowanie syntezy peptydów w celu stworzenia szczepionek przeciw malarii i HIV.

f)    szczepionki DNA - Domięśniowe wstrzyknięcie nie replikującego się plazmidowego DNA, kodującego hemaglutyninę lub nukleoproteinę wirusa grypy, wywołuje reakcje odpornościowe typu humoralnego i komórkowego. Nie wyjaśniono, jak dochodzi do ekspresji DNA i jak jego informacja jest przekazywana na białka wirusowe, ale pozytywne wyniki doświadczenia wzbudziły niezwykłe zainteresowanie.

HepB - szczepionka przeciwko HBV (hepatitis B)

BCG - szczepionka przeciwko gruźlicy (Bacillus Calmette - Guerin)

DTP - szczepionka przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi (diphtheria - tetanus - pertussis)

Td - szczepionka przeciwko błonicy i tężcowi

OPV - doustna szczepionka przeciwko polio (oral polio vaccine)

MMR - szczepionka przeciwko odrze, śwince i różyczce (measles - mumps - rubella)

Podobne prace

Do góry