Ocena brak

Szablodziób

Autor /Lech Dodano /26.01.2012

Wygląd: Wielkości gołębia; długość ciała ok. 43 cm, nogi długie, niebieskoszare, stopy z małymi błonami pławnymi. Dorosłe ptaki obu płci wyglądają w zimie i wiecie prawie identycznie, jedynie w szacie młodocianej do pierwszej zimy są białe i płowo-brązowe z czarnymi skrzydłami. Chodzą dużymi krokami, chętnie stoją na jednej nodze lub wypoczywają przykucając na piętach. Pływają często i lekko jak mewy, w razie potrzeby potrafią także nurkować. Pod wodą wiosłują skrzydłami. Latają ciężko z wciągniętą szyją i nogami wyprostowanymi do tyłu. Zawołanie ostrzegawcze - głośne i przenikliwe „diit"; pieśń tokowa to wielokrotnie powtarzane „tliuu-tliuu". Między sobą towarzyskie, ale nie łączą się z innymi ptakami plaż.

Środowisko: Związane ze słoną wodą. Tam, gdzie woda morska przy ujściach izek staje się słodka, jak np. przy ujściu Rodanu, szablo-dzioby nie występują. Gnieżdżą się w lagunach, błotnistych zatokach morskich, na słonych i gorzkich jeziorach z otwartymi, muli-stymi łachami. Obecnie ich liczba na wybrzeżach Morza Północnego rośnie, ale na przełomie stuleci z powodu wybierania jaj do celów kulinarnych groziło im wyginięcie. Na północnym krańcu swego areału szablodzioby są ptakami wędrownymi. Większość ptaków lęg-nących się na Morzu Północnym zbiera się w lipcu i w sierpniu na rozległych bagnistych terenach oferujących im obfitość pokarmu.

Wędrują nisko w małych grupach utrzymując między sobą kontakt wabiącymi głosami. Lecą wzdłuż morskich wybrzeży aż do południowych obszarów Morza Śródziemnego. Szablodzioby wschodnich jezior stepowych trzymają się biegu rzek omijając góry. Dolatują aż do wielkich jezior w Afryce, gdzie w niektóre zimy zbierają się tysiące tych ptaków. Niektóre z nich pozostają tam i zakładają gniazda. W Polsce spotykane jedynie na przelotach.  

Lęgi: Szablodzioby gnieżdżą się w luźnych koloniach, często razem ze śmieszkami, rybit-wami rzecznymi, ostrygojadami i innymi towarzyskimi ptakami plaż. Gniazdo jest marnie wysłanym dołkiem na solniskach w stepie, na pastwisku lub wśród roślinności plażowej. Lęgi na wybrzeżu morza są stale zagrożone przypływami. W wilgotnych miejscach ptaki mogą zbudować także płaskie gniazdo ze źdźbeł i gałązek. Gdy w pobliżu kolonii lęgowej pojawia się człowiek, wszystkie nie wysiadujące ptaki lecą ku intruzowi, otaczają go czasem z daleka, a czasem z bardzo bliska i wydają przy tym bezustannie ostrzegawcze tony.

W tym czasie ptaki wysiadujące schodzą z jaj i oddalają się. Gdy jednak intruz się nie przestraszy i chce się zbliżyć do gniazd, ptaki zaczynają dziwnie kuleć i powłóczyć skrzydłami - udają ranne lub chore odwodząc przybysza tym zachowaniem. To zwodzenie jest najintensywniejsze po wykluciu się młodych. Wysiadują oboje rodzice, zwykle 4, rzadziej 3 jaja. Okres lęgowy w maju i w czerwcu, czas wysiadywania 23-25 dni. Młode wykluwają się z lekko zakrzywionymi dziobami. Mają wyjątkowo pogrubione stawy piętowe. Aby ogrzać pisklęta, matka często siada na piętach: młode wchodzą wtedy pod lekko podniesione skrzydła. Pożywienie znajdują same, bez pomocy rodziców.

Pożywienie: Zakrzywiony w górę, spłaszczony i giętki, zwężający się ku końcowi dziób wskazuje, że szablodziób wyspecjalizował się w zbieraniu pokarmu własną metodą: żerując kroczy pospiesznie pizez słone, muliste błoto pokryte płytką wodą i przesuwa powoli dziobem po wierzchniej, półpłynnej jego warstwie łowiąc w ten sposób małe skorupiaki, które rozwijają się masowo w tym środowisku.

Podobne prace

Do góry