Ocena brak

SYTUACJA PRAWNA STATKU POWIETRZNEGO I ŻEGLUGA POWIETRZNA

Autor /Mustafa Dodano /23.11.2011

Prawo międzynarodowe odróżnia statki powietrzne:

  • państwowe (statki powietrzne używane w służbie wojskowej, celnej lub policyjnej)

  • cywilne (każde inne)

O rodzaju statku powietrznego decyduje służba, jaką statek powietrzny w danym czasie pełni. – statki bez pilota (mogą przelatywać nad terytorium obcego państwa tylko za jego specjalnym upoważnieniem)Statek nabywa przynależność państwową przez wpisanie do rejestru statków powietrznych tego państwa, pod którego przynależnością będzie latał. Statek powietrzny może mieć tylko jedną przynależność (możliwe jest przeniesienie rejestracji z jednego państwa do drugiego).

Każde państwo sprawuje jurysdykcję i władzę, a zarazem opiekuje się swoimi statkami powietrznymi - zwierzchnictwo samolotowe.Na terenach nie podlegających suwerenności żadnego państwa statki powietrzne znajdują się pod wyłączną władzą państwa rejestracji.Każde państwo może wykonywać jurysdykcję nad obcymi statkami znajdującymi się w jego przestrzeni powietrznej - podwójna jurysdykcja: państwa terytorialnego i państwa rejestracji statku powietrznego.W praktyce między samolotem przelatującym na dużej wysokości i z dużą szybkością a państwem terytorialnym właściwie nie ma żadnej więzi.

Państwo to nie ingeruje, jeśli tylko obcy samolot przestrzega jego przepisów dotyczących żeglugi powietrznej i jeśli skutki tego, co dzieje się na pokładzie samolotu nie sięgają terytorium danego państwa i nie zagrażają jego bezpieczeństwu.Państwo terytorialne nie może przeszkodzić w kontynuowaniu lotu przez statek powietrzny, w celu wykonania jurysdykcji karnej, chyba że przestępstwo popełnione na pokładzie statku powietrznego wywarło skutek na terytorium tego państwa, zostało popełnione przez obywatela tego państwa, w stosunku do takiego obywatela lub przez osobę stale mieszkającą w tym państwie, gdy przestępstwo narusza bezpieczeństwo tego państwa, stanowi naruszenie reguł i przepisów lotu czy manewrowania bądź wykonanie tej jurysdykcji jest konieczne w celu poszanowania zobowiązania tego państwa wynikającego z umowy międzynarodowej.

Żegluga powietrzna wymaga korzystania z obcej przestrzeni powietrznej. Upoważnienie do takiego korzystania może wynikać z umowy międzynarodowej lub z aktu wewnętrznego państwa, które sprawuje zwierzchnictwo nad daną przestrzenią powietrzną (zezwolenie lub koncesja). Obowiązuje tu konwencja chicagowska. Państwo zezwalające na przelot z reguły inaczej traktuje statki powietrzne cywilne a inaczej statki powietrzne wojskowe i przeważnie zezwala wyłącznie na przelot tych pierwszych.Prawo do przelotu nieregularnego, prawo przelotu bez lądowania i prawo lądowania dla celów niehandlowych (technicznych) przysługuje tylko statkom cywilnym. Uprawnienia państwa do swej przestrzeni powietrznej:

  • może wprowadzić obowiązek przekraczania granicy wyłącznie przez określone bramy wlotowe i na określonych wysokościach - żegluga wyznaczonych korytarzach powietrznych

  • może poddać swoim przepisom i kontroli wszystkie samoloty w swej przestrzeni powietrznej

  • może tworzyć strefy, w których loty statków powietrznych są ograniczone lub zakazane (dotyczy to także statków własnych państwa ustanawiającego je)

  • w razie niebezpieczeństwa, w okolicznościach wyjątkowych może wprowadzić czasowe ograniczenia lub zakazy przelotu nad całym swoim terytorium (stosowane bez dyskryminacji)

Statek, który nie stosuje się do przepisów regulujących żeglugę powietrzną może być zmuszony do lądowania. Międzynarodowa żegluga powietrzna składa się z:

  • lotów regularnych - lot międzynarodowy wykonywany zgodnie z ustalonym rozkładem lotów (służby powietrzne, regularne służby powietrzne

  • lotów nieregularnych (specjalne) - lot międzynarodowy nie objęty rozkładem lotów

Międzynarodowa żegluga lotnicza może się odbywać tylko na podstawie zezwoleń, czyli przywilejów przyznawanych przez państwa obcym samolotom we własnej przestrzeni powietrznej - wolności lotnicze:

  • wolność pierwsza (techniczna, tranzytowa) - prawo przelotu bez lądowania /wolność podstawowa/

  • wolność druga (techniczna, tranzytowa) - prawo lądowania technicznego, niehandlowego

  • wolność trzecia (handlowa) - prawo przywożenia pasażerów i ładunku z kraju przynależności samolotu

  • wolność czwarta (handlowa) - prawo zabierania pasażerów i ładunku do kraju przynależności samolotu

  • wolność piąta (handlowa) - prawo zabierania pasażerów i ładunku do krajów trzecich oraz prawo przywożenia pasażerów i ładunku z tych krajów /przywilej nadzwyczajny/

Najważniejszą umową międzynarodową, regulującą zagadnienia cywilnoprawne przewozu lotniczego jest konwencja warszawska z 1929r. o ujednostajnieniu niektórych prawideł dotyczących międzynarodowego przewozu lotniczego (zagadnienia umowy o przewóz lotniczy, dokumentów przewozowych, odpowiedzialności przewoźnika lotniczego, trybu dochodzenia roszczeń oraz jurysdykcji). Dokumentami przewozowymi są:

  • przy przewozie podróżnych - bilet podróży

  • przy przewozie bagaży - kwit bagażowy

  • przy przewozie towarów - przewozowy list lotniczy

Konwencja warszawska została zmieniona protokołem haskim z 1955r. i protokołem z Gwatemali z 1971r.

Podobne prace

Do góry