Ocena brak

SYSTEMY ZNAKÓW. KODY

Autor /Ed123 Dodano /08.07.2011

W ogólnej teorii znaku dominuje pogląd,  Ŝe podstawową (samodzielną) jednostką znakową nie jest (np. w języku) poszczególny wyraz, lecz pełna wypowiedź o charakterze zdaniowym (zdanie lub nawet układ  ściśle powiązanych ze sobą zdań). W pozajęzykowych systemach znaków (samodzielnymi) jednostkami znakowymi są (np.) określone położenie ramienia semafora kolejowego, układ dwu chorągiewek w sygnalizacji morskiej, miganie lewego światła auta, drogowy znak zakrętu.

Odpowiednikami ich w języku będą zdania lub nawet sekwencje zdań (opisy). Jednakże samodzielność znakowa i tych jednostek znaczących jest względna; pełnią one swoje funkcje tylko przy załoŜeniu pewnego kodu. K o d e m nazywamy przyporządkowanie między nosicielami sensu a sensami w danym systemie znaków (lub reguły ustalające to przyporządkowanie); często zamiennie uŜywa się terminów „kod" i „system znaków". Proponuje się (L. J. Prieto) ową (względnie) samodzielną jednostkę znakową nazywać semem, a układ (system) semów (czyli uporządkowany zbiór relacji między nosicielami znaczeń a znaczeniami semów) nazywać kodem.

W procesie komunikacji znakowej uŜytkownik znaku moŜe zwracać uwagę na przedmiot znaku (desygnat), na znaczenie znaku, na nosiciela znaczenia, na fakt uŜycia (wystąpienia) znaku. Dwie pierwsze sytuacje i znakowa postać dwu ostatnich sytuacji nie są moŜliwe bez znajomości wchodzącego w grę kodu. Przykładem kodu jednosemowego jest biała laska niewidomego. Brak tej laski w czyichś rękach nie jest  Ŝadnym znakiem. Przykładem kodu dwusemowego jest następujący kod w marynarce wojennej: flaga na maszcie admiralskiego okrętu oznacza pobyt na nim admirała, brak flagi oznacza nieobecność admirała na okręcie.

Kodem trójsemowym, w którym też nie ma sytuacji nie znaczących (nie ma milczenia pozbawionego całkowicie znaczenia), jest kod  świateł kierunkowych w samochodzie: brak światła znaczy „nie zmienia się kierunku". Kody wielosemowe róŜnicują się ze względu na występowanie i charakter artykulacji. Artykulacja (łac. articulus = człon) wprowadza do systemu znaków szczególną budowę warstwową, hierarchię substruktur.

Podobne prace

Do góry