Ocena brak

System ubezpieczeń społecznych. Zasady ubezpieczenia społecznego

Autor /Achacy Dodano /06.12.2011

Na obowiązujący aktualnie system ubezpieczeń społecznych składają się :

-ubezpieczenia zdrowotne-Ustawa z 6.02.1997

-ubezpieczenia emerytalne

-ubezpieczenia rentowe

-ubezpieczenia w razie choroby i macierzyństwa, zwane ub. chorobowym

-ubezpieczenie z tytułów wypadków przy pracy i chorób zawodowych, zwane ubezpieczeniem wypadkowym

Tylko ten zakres ubezpieczeń społ. który realizuje Zakład Ubezpieczeń Społecznych objęto zakresem pojęcia systemu ubezpieczeń społecznych. Zakład ten jest państwową osoba prawną, a nadzór nad jego działalnością z punktu widzenia przestrzegania prawa sprawuje Minister Pracy i Polityki Socjalnej. Zakład został wyposażony w kompetencje posługiwania się środkami przymusu administracyjnego. Wypłacalność świadczeń z systemu ubezpieczeń społecznych gwarantowana jest przez państwo.

Obowiązkiem ubezpieczenia emerytalnego, rentowego, chorobowego i wypadkowego objęci zostali wszyscy pracownicy zatrudnieni na obszarze Rzeczpospolitej Polskiej i obywatele polscy zatrudnieni za granicą w polskich przedstawicielstwach dyplomatycznych, urzędach konsularnych i innych polskich placówkach, instytucjach lub przedsiębiorstwach. Obowiązek ten nie dotyczy sędziów i prokuratorów.

Obowiązek zgłoszenie pracowników do ubezpieczenia spoczywa na pracodawcy. O dnia nawiązania stosunku pracy powstaje obowiązek odprowadzania składek na te ubezpieczenia. Składki są zróżnicowane, a ich wysokość zależy od rodzaju ubezpieczenia.

Składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe finansują w równych częściach z własnych środków pracownicy i pracodawcy. Składki na ubezpieczenie chorobowe finansują w całości tylko pracownicy, na ubezpieczenie wypadkowe tylko pracodawcy.

W przypadku urlopów wychowawczych lub macierzyńskich składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe finansuje w całości budżet państwa.

Wysokość składki wynosi :

-19,52% podstawy wymiaru na ubezpieczenie emerytalne,

-13%podstawy wymiaru na ubezpieczenie rentowe,

-2.45 podstawy wymiaru na ubezpieczenie chorobowe.

Stopę procentową na ubezpieczenie wypadkowe ustal się na rok składkowy w zależności od zagrożeń zawodowych i ich skutków w sposób określony w ustawie z 30 października 2002 o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.

Część składki na ubezpieczenie emerytalne pochodzące ze składki pracownika, wynoszącą 7,3%

Podstawy wymiaru, odprowadzona jest przez ZUS do wybranego przez pracownika otwartego funduszu emerytalnego.

Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe pracowników stanowi przychód

uzyskiwany z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy. Do tego przychodu nie wlicza się jednak wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną oraz zasiłków.

Roczna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe nie może być wyższa od kwoty odpowiadającej trzydziestokrotności prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej na dany rok kalendarzowy, określonego w ustawie budżetowej.

Postawę składek na ubezpieczenie chorobowe i wypadkowe stanowi ten sam przychód, ale wysokość tych składek oblicz się od całego przychodu pracownika.

Dla każdego ubezpieczonego i każdego płatnika Zakład Ubezpieczeń Społecznych prowadzi indywidualne konto.

Zasady ubezpieczenia społecznego

Jak każdy system określonej gałęzi prawa, również prawo ubezpieczeń społecznych opiera się na określonych ogólnych ideach przewodnich leżących u podstaw tego systemu. Idee te mogą być określone wprost w sposób normatywny, jako zasady lub podstawowe zasady danej gałęzi prawa, bądź wyprowadzone przez naukę i orzecznictwo z szeregu przepisów lub przyjętych konstrukcji prawnych jako zasady opisowe, charakterystyczne dla danego systemu prawa.

W nowym systemie ubezpieczeń społecznych wprost, w sposób normatyw­ny, została sformułowana tylko zasada równego traktowania ubezpieczonych (art. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych) oraz zasada gwarantowania przez państwo wypłacalności świadczeń z ubezpieczeń społecznych (art. 2 ust. 3 tej ustawy). W myśl pierwszej zasady wszyscy ubezpieczeni, bez względu na płeć, stan cywilny, stan rodzinny, są traktowani równo.

Zasada równego traktowania dotyczy, w myśl wskazanego przepisu, w szczególności:

1.warunków objęcia systemem ubezpieczeń społecznych,

2.obowiązku opłacania i obliczania wysokości składek na ubezpieczenie społeczne,

3.obliczania wysokości świadczeń,

4.okresu wypłaty świadczeń i zachowania prawa do świadczeń.

Jeśli ubezpieczony uważa, że nie zastosowano wobec niego zasady równego traktowania, ma prawo dochodzić roszczeń z tytułu ubezpieczenia społecznego przed sądem.

Zasada gwarantowania przez państwo wypłacalności świadczeń z ubez­pieczeń społecznych oznacza, że w sytuacji, gdyby z jakichkolwiek powodów któremukolwiek z rodzajów ubezpieczenia zabrakło funduszy na wypłatę przysługujących ubezpieczonym świadczeń, brak ten zostanie uzupełniony z budżetu państwa. Zapewnia to ubezpieczonym bezpieczeństwo socjalne, uniezależniając otrzymanie należnych świadczeń od aktualnej sytuacji ekono­micznej Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Z przyjętych przepisów kształtujących system ubezpieczeń społecznych można również wyprowadzić dalsze zasady leżące u podstaw tego systemu, a w szczególności u podstaw pracowniczych ubezpieczeń społecznych. Są to:

-zasada obowiązkowości ubezpieczenia,

-zasada wzajemności świadczeń.

Zasada obowiązkowości ubezpieczenia nakłada na każdego pozostającego w stosunku pracy, niezależnie od podstaw prawnych powstania tego stosunku, obowiązek nawiązania stosunku ubezpieczenia emerytalnego, rentowego, cho­robowego i zdrowotnego, a na pracodawców obowiązek ubezpieczenia pracow­nika ubezpieczeniem wypadkowym. Od zasady tej nie może być żadnego wyjątku. Obowiązek ubezpieczenia dotyczy bowiem również sytuacji, gdy pracownik, będąc już ubezpieczonym w podstawowym miejscu pracy, podej­muje pracę dodatkową u innego pracodawcy. Zasada ta doprowadziła do powszechności ubezpieczenia wszystkimi rodzajami ubezpieczeń ogółu pracow­ników i członków ich rodzin.

W myśl zasady wzajemności świadczeń dopiero spełnienie świadczenia ze strony ubezpieczonego (opłacenie składki) powoduje powstanie prawa do okreś­lonych świadczeń. Rodzaje i wysokość tych świadczeń ustalone zostały bądź w sposób jednakowy dla wszystkich ubezpieczonych, bądź uzależnione od wysokości składki i czasu jej opłacania.

Podobne prace

Do góry