Ocena brak

System Ojców Kapadockich (Wschód, IV n.e.) – system grecki

Autor /Emil12345 Dodano /21.04.2011

GRZEGORZ NYSSEŃCZYK (IV n.e.)

  • urodzony w Cezarei w Kapadocji, nauczyciel retoryki, potem poświęcił się działalności religijnej (brat Bazyly, zw. Wielkim), potem biskup nysseński broniący prawowiernej nauki Kościoła przeciw herezjom (zwłaszcza przeciw arianizmowi)

  • poprzednicy: Orygenes, filozofia helleńska (Platoni i idealizm silniej niż emanacja Plotyna)

  • jeden z Ojców Kapadockich, który budował system filozofii chrześcijańskiej w oparciu o ustalone już dogmaty

  • główne dzieło: Oratio catechetica magna– pierwszy system filozofii chrześcijańskiej rozumianej jako prawowierna teologia, najważniejszy utwór mistyczny - Życie Mojżesza [jego poglądy zostały skorygowane przez Augustyna – odrzucił on idealizm Trójcy świętej i apokatastazę]

  • ówczesne herezje, przeciwko którym walczono: arianizm (IV n.e.) – występowali przeciwko Dogmatowi Trójcy, naturalizm, prawda dostępna rozumowi (jedna dla wszystkich ludzi, niezależnie od wyznania)

FILOZOFIA

Nowe zadanie filozofii (wiedzy): ma tłumaczyć prawdę ustaloną (dogmaty) – to prawda pewna, objawiona, nie wymaga dowodów, a nie znajdować i dowodzić prawd wątpliwych. -> heteronomia (typowa)

RACJONALIZM

Grzegorz przyjmował, że wiara jest zgodna z wolną wiedzą, że trafnym rozumowaniem dochodzi się do prawd chrześcijańskich (nie muszą, ale mogą one zostać dowiedzione) i można je racjonalnie wytłumaczyć. -> racjonalizm

Pogląd pochodzący od Orygenesa o zgodności wiary z wiedzą

Grzegorz nie odrzucał elementów mistycznych, wychodząc z założenia, iż dusza jest „obrazem i podobieństwem Boga”, więc może oglądać bezpośrednio Boga i prawdy wieczne. -> mistycyzm

Widoczne również u Platona, Filona, Plotyna, większości Ojców

Racjonalne dowodzenie dogmatów:

Istnienie Boga: świat ma mądry ustrój więc musi istnieć Bóg;

Jedność Boga: Bóg jest doskonały, więc musi być jedynym;

Nieśmiertelność duszy: Bóg stworzył świat z miłości, pełnym dóbr i stworzył istoty zdolne do korzystania z tych dóbr, istoty korzystające z dóbr bożych muszą być w czymś podobne do Boga, muszą mieć udział w wieczności

Dogmat Trójcy (próby dowiedzenia filozoficznego, mimo iż niezgodny z żadną filozofią)

PLATONIZM

Grzegorz opierał swoje rozumowanie (racjonalizm) na starych zasadach Platońskich – przyjmował istnienie idei ogólnych poza jednostkowymi rzeczami.

Platońskie dowodzenie dogmatów:

Dogmat Trójcy: boskość Boga, Chrystusa i Ducha świętego jest jedna i ta sama, to „bóg” (idea, istota, pojęcie ogólne), tylko ich osoby są oddzielne (jednostka), wszystkie trzy osoby boskie stanowią jedną substancję, nazwa „bóg” oznacza substancję.

Stworzenie człowieka: pierwotny twór boga to idee – w tym idea „człowiek” (gatunek), idee istnieją tylko idealnie w umyśle boga, dopiero potem powstają jednostkowi ludzie

Dusza – jest prosta i niezłożona, ciało nie jest potrzebne do istnienia duszy, jej cel to powrót do Boga przez Zbawienie, zło jest wyłącznie negatywne (to brak dobra)

IMMATERIALIZM (kosmologia immaterialistyczna, idealistyczna)

Grzegorz stworzył własną kosmologię, opartą wprawdzie na ideach platońskich, ale odrębną.

Materia nie jest realna, byt jest wyłącznie natury idealnej -> immaterializm, idealizm

Wyjaśnienie immaterializmu/ idealizmu:

  1. jakości są niematerialne, a z jakości składają się rzeczy, to rzeczy nie mogą być materialne;

  2. istota niematerialna (bóg ) może stworzyć tylko przedmioty niematerialne, więc świat musi być niematerialny, inaczej nie byłby stworzony przez Boga, a to jest sprzeczne z dogmatem.

Odwrócenie się od dualizmu Boga i świata, powrót do monizmu

PODSUMOWANIE

FILOZOFIA: heteronomiczna (oparta na dogmatach), racjonalistyczna (oparta na rozważaniach rozumowych), platońska (korzystająca z zasad Platona), w kosmologii - immaterialistyczna (oparta na monizmie idealistycznym, nierealności materii)

Do góry