Ocena brak

SYNESTETYCY - SYNESTEZJA ROZWOJOWA

Autor /Chuck Dodano /04.07.2011

Dla wielu badaczy zjawiska synestezji (np. R.Cytowic: 1989, 1995; J.E.Harrison i S.Baron-Cohen: 1995, 1997a) istotne kryterium w diagnozie stanowi czas pojawienia, czy może uświadomienia sobie synestezji. Synestezja rozwojowa (J.E.Harrison i S.Baron-Cohen: 1997a), zwana też konstytucjonalną (P.Grossenbacher, 1997), ujawnia się we wczesnym dzieciństwie i towarzyszy percepcji przez całe życie w niezmienny sposób.

J.E.Harrison i S.Baron-Cohen (1997a) uznają synestezję rozwojową za jedyną formę autentycznej synestezji, odróżniając ją od przypadków pseudosynestezji w postaci synestezji nabytej na skutek zmian neurologicznych w mózgu, przejściowej synestezji - będącej skutkiem zażycia psychoaktywnych narkotyków (LSD, meskalina, psilocyn), metafory – często wykorzystywanej w sztuce, oraz asocjacji. Synestezja rozwojowa, według wspomnianych autorów, ma charakter idiopatyczny, wrodzony i wyróżnia się następującymi cechami:

  1. objawia swój początek w dzieciństwie, we wszystkich przypadkach przed czwartym rokiem życia;

  2. jest różna od halucynacji, złudzenia, czy innego zjawiska psychotycznego;

  3. jest różna od obrazu powstałego w wyobraźni;

  4. nie jest wywołana poprzez zażycie narkotyków;

  5. jest wyraźna, żywa;

  6. jest automatyczna – mimowolna;

  7. nie jest wyuczona.

Wydaje się, że z wyjątkiem czasu powstania, synestezja nabyta wskutek uszkodzenia mózgu objawia się identycznymi charakterystykami (K.C.Armel i V.S.Ramachandran, 1999). Zmiany biochemiczne w mózgu lub neurologiczna dysfunkcja (powypadkowe czy nowotworowe trwałe uszkodzenie tkanki nerwowej) kompensacyjnie uruchamiają synestezję. Synestezja nabyta może pełnić istotne funkcje adaptacyjne, poprzez włączenie dodatkowego zmysłu przy rozpoznawaniu bodźców. Zjawisko synestezji nabytej może się w znacznym stopniu przyczynić do wyjaśnienia genezy i mechanizmów synestezji.

Jeżeli bowiem jest możliwe pojawienie się doznań synestezyjnych pod wpływem substancji psychoaktywnych czy też na skutek neurologicznych dysfunkcji u osób, które wcześniej w codziennym życiu nie objawiały synestezji, to prawdopodobnie wszyscy posiadamy potencjalną, biologiczną podstawę do wytworzenia synestezyjnej percepcji. Być może kluczem do rozwiązania zagadki synestezji rozwojowej jest właśnie kompensacja niedoborów, czy też odmienny metabolizm biochemiczny w tkankach nerwowych mózgu. Redukcja zjawiska synestezji do jedynie tych przypadków, które objawiają się wcześnie w rozwoju, prowadzić może do poważnego ograniczenia możliwości wyjaśniania jego natury.

Podobne prace

Do góry