Ocena brak

SYNESTETYCY - DZIEDZICZNOŚĆ SYNSTEZJI

Autor /Chuck Dodano /04.07.2011

Podstawą do poszukiwania związków synestezji z genetyką, były badania nad powszechnością i rodzinnością synestezji. Badania nad powszechnością prowadził w USA Richard Cytowic (1995). Osoby, które zgłosiły się dobrowolnie, w odpowiedzi na ogłoszenie pojawiające się w lokalnej stacji telewizyjnej i radiowej oraz w Internecie, były poddane badaniu metodą wywiadu klinicznego Cytowica (1995). Porównanie liczby odbiorców stacji radiowej, telewizyjnej czy Internetu, z licznością uzyskanych w ten sposób synestetyków, wskazują, iż osoba z synestezją stanowi 1 przypadek na 25000. Cytowic stwierdza przewagę kobiet z synestezją w stosunku do mężczyzn w proporcji 3:1. Wśród kobiet synestetyczek przeważają leworęczne. Zarówno matka, jak i ojciec są przekazicielami tej cechy potomstwu obu płci. Stwierdzone zostały pojedyncze przypadki synestezji w kolejnych czterech pokoleniach, jak i czterech synestetyków spośród rodzeństwa pięcioosobowego w jednym pokoleniu.

Badani synestetycy objawiali wysoką inteligencję i zdolności specjalne, szczególnie artystyczne, wybitną pamięć, natomiast słaby zmysł orientacji przestrzennej i kierunku oraz nikłe zdolności matematyczne. Stwierdzone zostały również w 15% przypadki dysleksji, autyzmu i braku koncentracji uwagi, oraz w 17% skłonność do „niezwykłych przeżyć”, jasnowidzenia, czy proroczych snów (Cytowic, 1995).

Inne badania prowadzone w Anglii nad częstością występowania synestezji w populacji, polegały na procedurze porównywania nakładu lokalnej gazety z liczbą osób, które zgłosiły się dobrowolnie na badania na skutek zamieszczonego w tejże gazecie ogłoszenia. Osoby wyłonione tą drogą, oraz grupa kontrolna, były poddane badaniu autentyczności synestezji kolorowego-słyszenia metodą test-retest. Synestetycy uzyskali 97,58 % zgodności między testem i retestem, podczas gdy grupa kontrolna prezentowała jedynie 19,09 % zgodności. Badanie wykazało występowanie synestezji 1 na 2000 przypadków, z przewagą kobiet w stosunku do mężczyzn 6.3 : 1 oraz przewagą prawo- do leworęcznych w stosunku 15 :1 (Baron-Cohen, Burt, Smith-Laittan, Harrison i Bolton, 1996).

Badanie nad rodzianami synestetyków, wybranych losowo z pośród członków Międzynarodowego Stowarzyszenia Synestetyków (ISA – International Synaesthesia Association), wykazały występowanie synestezji w 48% spośród pokrewieństwa pierwszego stopnia, podczas gdy w populacji wskaźnik powszechności wynosi 0.05% (Baron-Cohen, Burt, Smith-Laittan, Harrison i Bolton, 1996). Dane te dowodzą dziedziczności synestezji. Na podstawie 6 zbadanych rodzin można oszacować, iż prawdopodobieństwo wystąpienia synestezji u córki osoby z synestezją wynosi 72% ( 8 z 11 córek miało synestezję), natomiast u syna 25% (1 z 4 synów miał synestezję). Możliwość wystąpienia synestezji u sióstr wynosi 60% (3 z 5 sióstr miało synestezję), zaś u braci wynosi 16.6 %.

Najprawdopodobniej dziedziczność synestezji jest związana z żeńskim chromosomem X. Aktualnie są prowadzone badania genetyczne nad wyodrębnieniem genu, związanego z synestezją (Bailey i Johnson, 1997).

Podobne prace

Do góry