Ocena brak

Świeccy mistrzowie paryscy - Henryk Bate

Autor /Teresa2 Dodano /04.01.2013

Postacią, która odegrała podobną rolę w XIII w. j ak Jan z Salisbury w XII, byłHenryk Bate z Malines. Urodził się w 1246 r. w Malines, a zmarł w 1317. Henrykto świadek postrzegający z góry sprawy i problemy współczesnych. Żyłw Paryżu w okresie walk doktrynalnych. Tomasza nazywa famosus expositor, byłsłuchaczem jego wykładów. Przyjaźnił się z Wilhelmem z Moerbeke i j e m u poświęciłswe dzieło astronomiczne. Poeta, muzyk, tancerz, wesoły convivant -oddał się j e d n a k nauce i to bardzo wszechstronnie. Bywał sekretarzem władcówi potrafił się wznieść ponad spory szkolne.

Jego bardzo ciekawe dzieło to Speculum divinarum et ąuorundam naturalium.Nie wszystkie jego treści to poglądy Bate'a, Speculum jest bowiem obszernymreferatem stanu wiedzy końca XIII w.

Porusza się t am wiele zagadnień filozoficznych; głównie psychologię i fizjologię.Styl dzieła jest niescholastyczny, ponadto widoczna jest duża erudycjaautora. Bate korzystał z rozmaitych źródeł: Platona (gravissimus philosophus),Chalcydiusza, Proklosa, Hermesa Trismegistosa, Arystotelesa i jego komentatorów:Jana Filopona; Arabów (al-Farabiego, Awicennę, Awerroesa).

Bate miał sympatie augustyńsko-platońskie, próbował dokonać syntezyarystotelizmu z platonizmem, ale syntezy o charakterze platońskim. W wielupunktach krytykuje Tomasza, którego zresztą wysoko ceni. Głosi, że poznanieoparte na danych zmysłowych dotyczy tylko zwykłego poznawania tego, co sięzdarza często {de his, quae freąuenteraccidunt); poza tym uznaje bezpośrednią intuicjętego, co ponadzmysłowe.

To dowodzi błędności twierdzenia Tomasza o substancjach oddzielonych,które możemy poznać naszym i n t e l e k t em tylko przez brak.

Ex hoc patet insufficientia dicti T h o m a e de substantiis separatis privativesolum ab intellectu nostro cognoscibilibus.

Nic nie stoi na przeszkodzie, żeby intelekt intensywnie i gwałtownie zajmującysię własnym działaniem intelektualnym i poznawaniem samegosiebie i innych bytów niematerialnych, tracił i powstrzymywał swoje władzematerialne.

Nihil prohibet quod, ipso [intellectu] vehementer intenso et vigente circapropriam operationem intellectualem et cognitionem sui ipsius acaliorum immaterialium, materiales potentiae retrahantur et cessent.

Według Bate'a rację ma Ulryk ze Strasburga, który powiadał, że intelektnie może być aktem. Bate chce tu zupełnie świadomie godzić platonizm z arystotelizmem.

Podobne prace

Do góry