Ocena brak

Światopogląd jako czynnik ukierunkowujący kształcenie w świetle pedagogiki kultury

Autor /Tristian Dodano /20.12.2011

Trzy składniki światopoglądu wg Hessena:

a) Pojęciowy obraz świata

- składają się na niego pojęcia abstrakcyjne, zdania i idee, które mają za zadanie wyjaśniać świat, podać jego sens

- te pojęcia i idee muszą tworzyć jakąś całość: „system” albo „rusztowanie”

- poglądy te nie są ze sobą niczym połączone, w niektórych dziedzinach mogą być też sprzeczne, ale jeśli tworzą jakąś całość, wówczas sprzeczność jest wykluczona

b) wartościowanie

- dotyczy emocjonalnej strony światopoglądu

- światopogląd jako obraz świata jest związany z naszym życiem intelektualnym, natomiast jego wartościowanie jest połączone z naszym życiem emocjonalnym

c) nakaz woli

- wymaga, aby pojęcia i idee w nim zawarte stały się dyrektywami naszego postępowania

Hessen wymienia różne właściwości światopoglądu, dlatego też wyróżnia on światopogląd:

- otwarty

- zamknięty

- subiektywny

- jednostronny itp.

Hessen rozróżnia światopogląd ze względu na:

a) sposób powstania – światopogląd może być subiektywny, czyli zależny od ogółu indywidualnych i subiektywnych dyspozycji człowieka

b) zakres – za zakres światopoglądu można uznać zdarzenia, zjawiska, fakty, przedmioty które on sobą obejmuje. Ze względu na zakres Hassen wyróżnia dwie właściwości/rodzaje:

- światopogląd jednostronny: obejmuje tylko część rzeczywistości, a wszystko poza tą częścią jest mu obce

- światopogląd wielostronny: stara się uwzględniać możliwie całość rzeczywistości dostępnej jednostce

z zakresem światopoglądu wiąże się też jeszcze jedna jego właściwość – negowanie innych światopoglądów, do czego dąży wg Hessena każdy światopogląd

dwa różne światopoglądy ujmują w różny sposób pozornie tę samą rzeczywistość, ale faktycznie uwzględniają w niej różne treści

Potoczne pojmowanie światopoglądu:

a) widzi się w nim nie obraz obejmujący całość rzeczywistości, ale tylko jej pewne odcinki (odnoszące się do zadań, celów, treści życia człowieka)

b) raczej obejmuje sfery związane z praktyczną stroną życia (moralna, religijna, społeczna…)

c) różni się tym od systemu filozoficznego,  że system filozoficzny stara się objąć całość rzeczywistości, bytu

d) światopogląd jest tu nie tyle takim obrazem świata, jakim ten świat jest rzeczywiście, ale takim jakim być powinien – wartościowanie obrazu świata jest najważniejszym składnikiem

e) jeżeli nasz światopogląd ocenia świat pozytywnie, wówczas staje się on motywem dążenia do tego aby ten porządek świata utrwalić w tej postaci jaką on obecnie posiada

f) przez swą funkcję wartościowania i przez powinność w nim zawartą światopogląd staje się motywem działania

- jeżeli celem wykształcenia ogólnego ma  być światopogląd, to wykształcenie to nie może polegać jedynie na rozumowym ujęciu świata w obraz, chodzi o wartościowanie tego świata

- wartościowanie występuje w takim wykształceniu jako motyw albo do przekształcenia obecnej rzeczywistości na inną, doskonalszą, albo do utrzymania jej nadal

- na czele wykształcenia wówczas staje nie tylko sfera intelektualna, ale też sfera uczuciowa i sfera woli

- wartościowanie świata nie może w jednakowym stopniu odnosić się do rzeczywistości przyrodniczej i moralno – społecznej – zmiana przez nas rzeczywistości przyrodniczej jest bardzo ograniczona, natomiast w kwestii moralno – społecznej bardziej możemy ingerować, dlatego też światopogląd wartościujący rzeczywistość zwykle odnosi się do moralno – społecznej strony

Podobne prace

Do góry