Ocena brak

SULFONAMIDY

Autor /podlewaczka Dodano /15.02.2013

Jest to duża grupa leków, w zasadzie mało toksycznych. Zatrucia mogą powstać w czasie stosowania dużych dawek lub u osób ze zmianami w nerkach. Główną drogą biologicznej przemiany sulfonamidów jest ace-tylacja. Powstałe acetylopochodne są bardziej toksyczne i znacznie gorzej rozpuszczalne, zwłaszcza w moczu o odczynie kwaśnym. W przypadku dużego stężenia dochodzi do wytrącania się tych związków w cewkach nerkowych. Powstałe złogi mogą mechanicznie uszkadzać strukturę nerek bądź stanowić przeszkodę w swobodnym odpływie moczu.

Objawy kliniczne. Objawami zaczopowania cewek nerkowych są: krystaluria, krwiomocz, bóle w lędźwiach, bezmocz, kwasica metaboliczna, zawroty głowy, nudności, wymioty i wreszcie mocznica mogąca doprowadzić do zgonu. Krystalizację sulfonamidów w  drogach moczowych ułatwia kwaśny odczyn moczu oraz zmniejszona* diureza.

O wiele częściej występują odczyny uczuleniowe w postaci wysypki skórnej, obrzęku błon śluzowych, bólów stawów i podwyższonej temperatury. Rzadko dochodzi do za-! palenia wielonerwowego i zmian hematologicznych w postaci niedokrwistości hemoli-tycznej, granulocytopenii, a najrzadziej trom-bocytopenii.

Sulfonamidy o przedłużonym działaniu mogą wywoływać zmiany toksyczne, głównie w następstwie uszkodzenia szpiku, oraz wysypkę przypominającą rumień guzowaty. Obecnie dość często dochodzi do zatruć w przypadkach omyłkowego dawkowania sulfonamidów o przedłużonym działaniu, np. preparatu Madroxin, wg ogólnie przyjętego schematu stosowanego przy podawaniu zwykłych sulfonamidów.

Sulfanilamid (Pabiamid) powoduje czasami sinicę wskutek methemoglobinotwór czego działania leku.

Chlorotiazyd stosowany w dużych dawkach i przez dłuższy czas powoduje alkalozę, hi-pokaliemię i hiponatriemię. U niektórych chorych wywołuje zmiany hematologiczne oraz zaburzenia ortostatyczne z omdleniami, spowodowane obniżeniem ciśnienia tętniczego krwi u osób z nadciśnieniem. Powoduje także hiperglikemię i glukozurię.

Acetazolamid (Diuramid) jest szczególnie toksyczny w stosunku do komórki wątrobowej, a w przypadkach marskości wątroby może przyśpieszyć śpiączkę. Lżejsze zatrucia objawiają się brakiem łaknienia, nudnościami, wymiotami, bólami głowy, kwasicą metaboliczną, hipokaliemią i hipokalcemią.

Tolbutamid (Diabetol) może spowodować reakcje uczuleniowe w postaci leukopenii, agranulocytozy, rzadziej małopłytkowości i wykwitów skórnych. Często stwierdza się nudności, wymioty i utratę łaknienia. W czasie leczenia tolbutamidem występuje nietolerancja ąlkoholu. Znaczne przedawkowanie lub zażycie dużej dawki w celach samobójczych powoduje długotrwałe stany hipogli-kemiczne (p. Insulina i środki hipoglikemi-zujące).

Leczenie. W przypadku wystąpienia objawów toksycznych należy odstawić sulfonamid. Przy zażyciu dużej dawki wskazane jest płukanie żołądka. Stosuje się intensywną diurezę z alkalizacją (25 mmol Natrium bi-carboiiicum na każde 2 1 płynu). Obowiązuje przy tym badanie pH moczu, które nie powinno spadać poniżej 7,5. W zatruciach

o ciężkim przebiegu z bezmoczem konieczna jest hemodializa. Poza tym prowadzi się intensywne leczenie zachowawcze.

Przy objawach uczuleniowych należy odstawić lek i zastosować środki przeciwhista-minowe. W przypadkach agranulocytozy konieczne jest podawanie antybiotyków, kwa-# su foliowego, wyciągów wątrobowych oraz dużych dawek hormonów steroidowych, a także przetaczanie krwi.

 

Podobne prace

Do góry