Ocena brak

Stypulacja

Autor /Donat Dodano /17.11.2011

Stipulatioustne przyrzeczenie spełnienia świadczenia, złożone w formie bezpośredniej wymiany pytania i odpowiedzi pomiędzy wierzycielem a dłużnikiem.

Przyjmujący przyrzeczenie to stipulator, składający przyrzeczenie – promissor. Pomiędzy tymi osobami zawiązywał się osobisty węzeł obligacyjny. Pomiędzy nimi oczywiście musiało istnieć porozumienie (consensus). Obowiązywała zasada, że: „nikt nie może przyjmować przyrzeczenia stypulacyjnego dla drugiego”. Stypulacji nie mogły zawierać osoby pozbawione mowy i słuchu. Składane oświadczenia woli nie mogły być przerwane żadną inną czynnością.

Istniała możliwość mnożenia osób po stronie wierzyciela jak i po stronie dłużnika. Po stronie wierzyciela byli to pełnoprawni współwierzyciele, a po stronie dłużnika – współdłużnicy solidarni. Ponadto po stronie wierzyciela występowali:

  • adstipulator – był to wierzyciel uboczny, miał prawo przyjąć świadczenie od dłużnika, mógł go dochodzić w procesie, a nawet mógł zwolnić dłużnika od zobowiązania. Nie mógł tego uczynić na własną rękę, gdyż mógł odpowiadać wobec wierzyciela głównego za szkodę.

  • solutionis causa adiectus – miał tylko uprawnienie do przyjęcia świadczenia od dłużnika

Po stronie dłużnika występował ponadto adpromissor jako poręczyciel za jego długi.

Forma. W prawie rzymskim istniały dwie formy stypulacji:

  • stypulacja ustna – w prawie dawnym i klasycznym, dochodziła do skutku tylko pomiędzy osobami równocześnie obecnymi i to przez bezpośrednią wymianę ustnego pytania i odpowiedzi, do zawarcia stypulacji nie była potrzebna ani obecność świadków, ani też sporządzenie jakiejkolwiek dokumentacji. Najstarszą formą stypulacji była sponsio (dostępna tylko dla obywateli rzymskich) – Dari spondes? Spondeo

  • stypulacja poświadczona na piśmie – pod koniec republiki pojawiła się praktyka potwierdzania stypulacji na piśmie, a w okresie poklasycznym decydujące znaczenie przypisywano dokumentowi.

Treścią świadczenia było zazwyczaj przyrzeczenie zapłacenia określonej sumy pieniędzy. W dalszym okresie obowiązek dłużnika mógł także polegać na dostarczeniu określonej rzeczy innego rodzaju, poza pieniędzmi (certa res), a nawet na działaniu lub zaniechaniu (facere, non facere).

Ochrona procesowa. W związku z tym, że ze stypulacji powstawało zobowiązanie jednostronnie zobowiązujące, to powództwa przysługiwały tylko wierzycielowi. Określonej sumy pieniężnej dochodziło się za pomocą condictio (albo actio) certae creditae pecuniae, określonej rzeczy innego rodzaju – condictio (actio) certae rei, do innych służyło actio ex stipulatu. Były to powództwa „ścisłego prawa”.

Podobne prace

Do góry