Ocena brak

Stwardnienie rozsiane

Autor /gruszka Dodano /09.05.2014

Stwardnienie rozsiane (SM - sclerosis multiplex) jest przewlekłą chorobą układu nerwowego. Dotyka ona przede wszystkim osób młodych. Cechą charakterystyczną są zmiany demielinizacyj-ne w ośrodkowym układzie nerwowym. Choroba ma bardzo zróżnicowany obraz kliniczny - od łagodnego do bardzo ciężkiego, jednak najczęściej cechuje się okresami zaostrzeń i osłabienia objawów.

Choroba zaczyna się zwykle u pacjentów pomiędzy 20. i 30. rokiem życia, częściej występuje u kobiet. Etiologia choroby dalej jest nieznana, ale próbuje się ją tłumaczyć m.in. działaniem czynnika autoimmunologicznego albo wpływem infekcji wirusowej. U niektórych chorych udowodniono również rodzinne występowanie stwardnienia rozsianego.

Jak wspomniano, przebieg SM jest bardzo różnorodny, a związane jest to z zajęciem różnych pięter układu nerwowego. Choroba trwa zazwyczaj kilka-kilkanaście lat.

W związku z różnorodnością obrazu klinicznego można wyróżnić trzy formy stwardnienia rozsianego:

•    postać mózgową,

•    postać pniową,

•    postać rdzeniową.

Niektórzy wyróżniają cztery postacie SM:

•    postać mózgowo-rdzeniową (rozsianą),

•    postać rdzeniową - z niedowładem kończyn dolnych,

•    postać móżdżkową,

•    postać hemiparetyczą - z dominującym porażeniem połowiczym.

Mimo że nie istnieje typowy obraz kliniczny SM, to jednak choroba często obejmuje skrzyżowanie wzrokowe, pień mózgu, móżdżek i rdzeń kręgowy.

Choroba zaczyna się najczęściej w ciągu kilku dni. Jeśli objaw występuje pojedynczo, bardzo trudno jest od razu postawić prawidłową diagnozę. Czasem u pacjentów pojawia się jednocześnie więcej zmian lub pacjent podaje niepokojące objawy neurologiczne z przeszłości. Do najczęstszych symptomów w początkowej fazie choroby zalicza się:

•    niedowłady,

•    parestezje i zaburzenia czucia,

•    zapalenie nerwu wzrokowego i zaburzenia widzenia,

•    podwójne widzenie (diplopia),

•    ataksję (móżdżkową lub pniową),

•    zaburzenia wydalania moczu,

•    zawroty głowy.

Sygnałem wskazującym na SM jest nasilenie się objawów pod wpływem podwyższonej temperatury, np. w czasie gorączki lub upałów.

Choroba prowadzi nieuchronnie do całkowitego kalectwa, chociaż u niektórych pacjentów przebieg jest powolny, z długimi okresami remisji.

Zasadniczym zadaniem leczenia fizykalnego i kinezyterapii jest zmniejszenie spastyczności kończyn i ataksji, jako głównych objawów niedomogi ruchowej.

Fizjoterapia stwarza wiele możliwości poprawy stanu chorego, z których najważniejsze są:

•    stworzenie warunków do wykorzystania istniejących rezerw przewodnictwa nerwowo--mięśniowego i wypracowanie nowych stereotypów ruchowych poprawiających upośledzoną sprawność,

•    wzmocnienie siły mięśniowej i zapobieganie zanikom mięśniowym z nieczynności,

•    zapobieganie przykurczom i utrzymanie pełnej ruchomości stawów,

Dla każdego chorego dobieramy indywidualny, dokładny program usprawniania z określeniem obciążenia, tempa, liczby powtórzeń w ciągu dnia i czasu trwania pojedynczych serii ćwiczeń. Kinezyterapia ma na celu nie tylko rozwijanie siły mięśniowej i utrzymanie zakresów ruchu w poszczególnych stawach oraz poprawę ogólnej kondycji fizycznej i psychicznej pacjenta, ale ma także zapobiegać powstawaniu przykurczów. Chory wszystkie ćwiczenia musi wykonywać powoli i dokładnie, z częstymi przerwami, stosownie do aktualnej wydolności i sprawności układu ruchowego. Najlepiej ćwiczyć rano i wieczorem, w wywietrzonym pokoju, zaczynając od krótkich seansów po 15-20 minut i stopniowo przedłużać aż do 45 minut. Należy pamiętać, że ćwiczenia nie mogą prowadzić do zmęczenia i przegrzania organizmu. Ważne jest kojarzenie leczenia usprawniającego z farmakoterapią.

Odpowiednie żywienie w stwardnieniu rozsianym ma znaczenie wspomagające. W SM stosuje się następujące rodzaje diet (wg A. Potemkowskiego):

•    dieta bezglutenowa - bez zbóż zawierających gluten,

•    dieta Lutza-Eckela - bez węglowodanów,

•    dieta Agranoffa-Goldberga - bez mleka i jego przetworów,

•    dieta cerebrozydowa - z dodatkiem móżdżków zwierzęcych,

•    dieta Klennerscha - zwierająca bardzo duże ilości witamin (gł. antyoksydacyjnych, tj. A, C, D),

•    dieta Hentziego - z wyłączeniem pektyn i fruktozy (pochodzących z owoców),

•    dieta Cambridge - ubogokaloryczna i ubo-gobiałkowa,

•    dieta Fratzera - dieta z wyłączeniem tłuszczów roślinnych (jej stosowanie budzi wątpliwości ze względu na brak w niej kwasów tłuszczowych wielonienasyconych),

•    dieta Mac Dougala - dieta bezglutenowa i ni-skotłuszczowa,

•    dieta Eversa - dieta składająca się wyłącznie z produktów naturalnych.

Należy podkreślić, że nie udowodniono wpływu diet na przebieg SM, jednak wiele osób chorych nadal po nie sięga. Niektóre z nich mogą być stosowane bezpiecznie, jednak żywienie wg Fratzera jest, naszym zdaniem, ryzykowne z powodu braku wielonienasyconych kwasów tłuszczowych, niezbędnych do budowy błon biologicznych neuronów oraz osłonek mielinowych włókien nerwowych.


Podobne prace

Do góry