Ocena brak

Struś afrykański

Autor /Werner Dodano /31.01.2012

Struś afrykański jest największym i najwyższym żyjącym gatunkiem ptaka. Tak jak jego kilku naj­bliższych krewnych - emu, kazuar, nandu i kiwi -jest przystosowany do chodzenia i biegania, jest też całkowicie pozbawiony zdolności do lotu. Struś afrykański występuje w różnych częściach Afryki, na obszarze od południowego Maroka i Etiopii po Afrykę Południową, jednak wiele lokalnych popu­lacji zmniejszyło swą liczebność w tym stuleciu. Spotyka się go na płaskich, suchych, otwartych półpustyniach i na sawannie.
Jako zwierzę przystosowane do biegania struś afrykański ma długie, silne nogi opatrzone dwoma palcami, które tworzą strukturę przypominającą wyglądem racice antylop lub innych szybko biega­jących ssaków. Taka budowa kończyn jest udogod­nieniem w czasie szybkiego biegu, gdyż zmniej­sza powierzchnię kontaktu z podłożem, a co za tym idzie tarcie. Jeden palec, opatrzony płaskim pazu­rem, jest o wiele większy i dźwiga większość masy ciała zwierzęcia. Elastyczność ścięgien nóg uła­twia strusiowi oszczędzanie energii na takiej samej zasadzie, jak w przypadku gumowej piłki odbija­jącej się od podłoża.
Struś afrykański posiada o wiele bardziej roz­budowane mięśnie nóg niż ptaki latające, dzięki czemu potrafi biegać nawet szybciej niż większość antylop. Wszystkie gatunki strusi biegają szybko i z gracją są też bardzo wytrzymałe. Efektywniej wykorzystują one tlen w porównaniu z ptakami takimi jak na przykład pingwiny i gęsi, które są niezgrabnymi piechurami, zużywającymi tlen trzy razy szybciej niż strusie. Większość ptaków bie­gających pobiera tlen mniej więcej w tym samym tempie, co ssak o podobnej masie ciała poruszają­cy się z podobną prędkością.
Eksperymenty przeprowadzone na strusiach „chodzących" na taśmach przenośnikowych wykazały, że zużywają one tlen w tym samym tempie co kucyk o podobnej masie ciała. Struś afrykański może biec z prędkością około 48 km/godz przez 20 minut, nie męcząc się, i potrafi chodzić godzi­nami równym tempem, wykonując 80 kroków na minutę (około 4 km/godz.). Tylko wytrzymały ptak może skutecznie unikać drapieżników, takich jak lamparty i hieny. Uważa się, że struś afrykański potrafi w biegu osiągać prędkość 96 km/godz.; na pewno, kiedy przyspiesza uciekając przed niebez­pieczeństwem osiąga prędkość 72 km/godz. Często w czasie ucieczki robi uniki, odbijając nagle na boki, co jeszcze bardziej utrudnia drapieżnikowi schwytanie go. W parku Masai Mara w Kenii zmie­rzono prędkość pewnego biegnącego strusia, która wynosiła 60 km na godzinę. Struś ten, biegnąc z tą prędkością, wygrałby niejedną końską goni­twę. Nawet miesięczne pisklęta strusia potrafią biec z prędkością 50 km/godz.
Dorosły struś wykorzystuje swoje potężne nogi nie tylko do biegania, ale także wydrapuje nimi za­głębienie na gniazdo. Używa ich broniąc się przed drapieżnikami oraz w walkach z rywalami, w cza­sie których mocno kopie przeciwnika swym dłu­gim, silnym palcem.
Strusie afrykańskie o wiele szybciej wykrywa­ją zbliżające się niebezpieczeństwo niż większość ssaków, żerujących na sawannie. Zaniepokojone, zachowują się niespokojnie i tak dają znać innym zwierzętom, na przykład żerującym antylopom, o obecności drapieżników. W ten sposób spełnia­ją funkcję wartowników w mieszanych stadach zwierząt sawanny.
Strusie należą do nadrzędu bezgrzebieniowców. Każdy z gatunków tego nadrzędu posiada bardzo długą historię ewolucyjną, sięgającą wstecz około 130 milionów lat. Różne grupy tych ptaków ukształtowały się na osobnych kontynentach, po tym jak masy lądów oddzieliły się od siebie.
Chociaż zwierzęta te nie posiadają zdolności lo­tu, to jednak ich przodkami były gatunki potrafiące latać. W istocie wykazują one wiele cech wspól­nych z ptakami latającymi. Podobieństwa w budo­wie pomiędzy ptakami bezgrzebieniowymi i kusakami (rząd słabo latających ptaków z Ameryki Południowej i Środkowej) - na przykład układ otworów na kościach biodrowych i unikalny wzór ułożenia kości w obrębie kanałów nosowych - su­gerują, że obie grupy ptaków mogły mieć wspól­nych przodków. Przeprowadzone niedawno bada­nia nad białkami i DNA obu grup potwierdzają tę hipotezę. Wskazują również, że najbliższymi krew­nymi strusia afrykańskiego są dwa gatunki nandu z Ameryki Południowej.

STRUŚ AFRYKAŃSKI
Struthio camelus
Wysokość: do 2,7 metra
Masa: Do 156 kg

Podobne prace

Do góry