Ocena brak

Strefy opadowe na Ziemi

Autor /Czesiek Dodano /27.05.2011

Średnia roczna suma opadów dla całej Ziemi wynosi ok. 850 mm. Opady przedstawia się na mapach za pomocą izohiet. Analizując ich układ, można stwierdzić wyraźną strefowość opadów nawiązującą do układu temperatur i stałych ośrodków ciśnienia - ogólnej cyrkulacji atmosfery. Przesuwając się od równika w kierunku biegunów, wyróżniamy następujące strefy opadowe:

okołorównikową- sięgającą do 10° szerokości geograficznej północnej i południowej, w której roczna suma opadów wynosi ponad 2000 mm. Przeważają tu opady typu konwekcyjnego - stała strefa obniżonego ciśnienia. W ciągu całego roku silne prądy wznoszące powodują powstawanie chmur kłębiastych, z których każdego dnia w godzinach popołudniowych spada ulewny deszcz. Intensywność opadów zwięk­sza się wiosną i jesienią- deszcze zenitalne.

podrównikową (10° - 20°) - z roczną sumą opadów 500-1000 mm padających w porze deszczowej trwającej ok. 4 miesięcy. Pora desz­czowa przypada na okres najwyższego położenia Słońca, który na półkuli północnej przypada na czerwiec, a południowej na grudzień.

zwrotnikową (20° - 30°) - charakteryzującą się bardzo małymi opa­dami - poniżej 250 mm (w głębi kontynentów ok. 100 mm). Przyczyną minimalnych opadów są stałe wyże zwrotnikowe, w których powietrze znajduje się w ruchu zstępującym. Nie ma więc możliwości konden­sacji pary wodnej. Strefa zwrotnikowa to strefa pustynna, zarówno na półkuli północnej, jak i południowej.

podzwrotnikową (30° - 40°) - z rocznymi opadami 500 - 1000 mm przypadającymi głównie jesienią i zimą, co jest spowodowane prze­suwaniem się strefy frontu polarnego w kierunku zwrotników.

umiarkowanych szerokości (40° - 60°) - o rocznej sumie opadów 250 - 1000 mm. Roczne sumy opadów zmniejszają się w miarę oddalania od wybrzeży morskich. Największe są na zachodnich wybrzeżach, gdzie są równomiernie rozłożone w ciągu całego roku (z niewielką przewagą w okresie zimy), najniższe w wewnętrznych obszarach lądów (szczególnie na terenach osłoniętych górami), gdzie przeważaj ą w cieplej porze roku.

- wysokich szerokości geograficznych (ponad 60°) - o niewielkich rocznych sumach opadów - poniżej 250 mm, co jest spowodowane małą wilgotnością bezwzględną powietrza oraz przewagą stałych po­staci opadów, które wykazują znacznie mniejszą wydajność. Nieco większe opady występują na wybrzeżach, wzdłuż których płyną ciepłe prądy morskie.

Strefowy rozkład opadów na Ziemi jest zakłócony na obszarach o cyrkula­cji monsunowej, gdzie roczna suma opadów znacznie przekracza wartości notowane w strefie okołorównikowej. Okres występowania opadów na tych terenach pokrywa się z porąmonsunu letniego.

We wszystkich strefach opadowych na obszarach górskich występuje zwiększona suma opadów, szczególnie na stokach dowietrznych. Na stokach zawietrznych, które znajdują się w tzw. ciśnieniu opadowym, opady są zdecydowanie mniejsze. W górach notuje się wzrost opadów wraz z wysoko­ścią, lecz tylko do wysokości, powyżej której niska temperatura i wynikająca z niej mała zawartość pary wodnej w powietrzu powodują spadek ilości opadów. Zjawisko to nazwano inwersją opadową.

Najwyższe opady na świecie zanotowano w miejscowości Czerrapundżi położonej u podnóża Himalajów - 22 990 mm w sezonie 1860/61 przy śred­niej rocznej sumie opadów ok. 12 000 mm. Przyczyną takiej dużej sumy opa­dów jest nałożenie się tutaj bariery orograficznej gór na działanie monsunu letniego.

Najniższe średnie roczne sumy opadów - l mm występują w Chile w miejscowości Arica położonej na pustyni Atacama.

Podobne prace

Do góry