Ocena brak

Stosunek żył do otoczenia

Autor /Karoline Dodano /18.01.2012

Żyły przeważnie przylegają do odpowiednich tętnic biegnąc razem z nimi i zlepiając się z nimi; są to żyły towarzyszące (w. comilantes). Z wyjątkiem wielkich pni tętniczych (np. aorty, t. podobojczykowej, pachowej, udowej), którym towarzyszy pojedyncza żyła, z wyjątkiem dopływów żyły wrotnej, które również pojedynczo towarzyszą odpowiednim tętnicom, wzdłuż każdej tętnicy biegną zwykle dwie żyły (nieraz nawet trzy): z dwóch żył jedna jest boczną lub przednią, druga przy-środkową lub tylną; tętnica położona jest zawsze między obu żyłami.

Tętnice leżą z zasady stosunkowo głęboko, w miejscach silniej ochranianych, prawie zawsze pod powięzią powierzchowną ciała, którą przenikają przeważnie tylko drobne gałązki skórne. Nieliczne tylko nieco większe tętnice biegną powierzchownie pod skórą (np. t. nadbloczkowa lub gałąź czołowa i ciemieniowa t. skroniowej powierzchownej) unosząc ją wzdłuż swego przebiegu nieraz mniej lub więcej widocznie.

Inaczej przebiegają żyły. Pod względem ich położenia odróżniamy dwie grupy: żyły głębokie i żyły powierzchowne.

Grupę żył głębokich stanowią wszystkie żyły towarzyszące, o których już wspominaliśmy, a poza tym nieliczne zresztą, tzw. żyły samotne, którym nie towarzyszą odpowiednie tętnice, jak np. żyła nieparzysta czy naczynia żylne opony twardej mózgowia, tzw. zatoki.

Grupę żył powierzchownych albo skórnych (vi. cutaneae) tworzą naczynia, którym nie towarzyszą tętnice. U niektórych osób bardzo słabe, u innych są one silnie rozwinięte i zarysowują się na powierzchni skóry, wytwarzając sinawe wzory.

Stosunek naczyń do szkieletu jest bardzo różny. Przebiegając na kości, mogą one żłobić w niej bruzdy, jak np. t. i. ż. podobojczykowa na I żebrze (sulcus a. et v. sub-claiiae). W innych przypadkach naczynia przebijają składniki kostne, wytwarzając otwory lub kanały kostne. Tak np. t. i żż. kręgowe przechodzą przez otwory wyrostków poprzecznych sześciu górnych kręgów szyjnych; t. oponowa środkowa — przez otwór kolcowy kości klinowej; t. szyjna wewnętrzna przez odpowiedni kanał przebijający piramidę kości skroniowej (canalis caroticus) lub żyły śródkościa przez odpowiednie kanały sklepienia czaszki (canales diploici). YV swym przebiegu przez kanał kostny t. szyjna wewnętrzna opleciona jest splotem żylnym, który wyrównuje pulsacyjne wahania objętości tętnicy. Jeżeli tętnica się poszerza, wówczas krew ze splotu żyinego zostaje wyciśnięta, jeżeli się zwęża, splot na nowo się wypełnia. Inne stosunki panują w żyłach śródkościa, jak również w żyłach opony twardej. Tutaj ściany żył tak silnie przytwierdzone są do otoczenia, że są zupełnie sztywne i nic mogą się zapadać.

Stosunek naczyń do mięśni jest bardzo ścisły. Tętnice i towarzyszące im żyły biegną w przestrzeniach między różnymi grupami mięśniowymi, przy czym stosunek jednego z mięśni jest bardziej bezpośredni niż innych. Jest to tzw. mięsień towarzyszący; mięśniem takim jest np. m. mostkowo-obojczykowo-sutkowy towarzyszący t. szyjnej wspólnej i ż. szyjnej wewnętrznej, które częściowo przykrywa; lub m. dwugłowy ramienia, który towarzyszy naczyniom ramiennym itd. Mięśnie towarzyszące położone są powierzchownie i na powierzchni skórnej stwarzają plastyczny relief łatwy do odgraniczenia. Tym samym dają one praktycznie ważne wskazówki co do położenia naczyń i służą jako punkty orientacyjne w zabiegach operacyjnych.

Żyły przebiegające w przestrzeniach międzymięśniowych mogą ulegać działaniu mięśni. Skurcz mięśni bowiem pobudza i zabezpiecza prąd krwi, zwłaszcza w żyłach wyposażonych w zastawki.

W niektórych przypadkach naczynia są zmuszone do przejścia z jednej okolicy do drugiej, przekraczając mięśnie. Dla mechaniki krążenia przejście takie mogłoby mieć poważne niedogodności; w każdym bowiem skurczu mięśnia naczynia byłyby uciskane, w wyniku czego krążenie mogłoby być zahamowane lub nawet przerwane. Dlatego też w podobnych przypadkach napotykamy specjalne urządzenie w postaci ścięgnistego pasma łukowatego, u obu swych końców przyczepiającego się do kości lub powięzi, które swym wklęsłym brzegiem obejmuje naczynia i chroni je przed uciskiem kurczącego się mięśnia. Z wypukłego brzegu pasma odchodzą włókna mięśniowe. Przykładem takiego urządzenia jest łuk ścięgnisty m. płaszczkowatego.

Podobne prace

Do góry