Ocena brak

Stosunek Czesława Miłosza do współczesnego świata na podstawie wybranych wierszy

Autor /Samantha Dodano /06.04.2011

 

Czesław Miłosz, laureat literackiej Nagrody Nobla z 1980 roku, przed wojną był współzałożycielem grupy poetyckiej „Żagary”. Jego powojenne wiersze zawierają tematykę różnorodną, ale zawsze zaangażowaną w sprawy współczesności, aktualne i ponadczasowe zarazem. W wierszu „Campo di Fiori” na bieżąco odniósł się do bezpośrednio zaobserwowanych wydarzeń z kwietnia 1943 r. W tym czasie miała miejsce likwidacja żydowskiego getta w Warszawie. W pierwszej części poeta zestawił gwarny plac rzymski Campo di Fiori, na którym zginął w 1600 r. Filozof Giordano Bruno, z obrazem wesołego miasteczka obok muru umierającego getta. W drugiej części poeta snuje refleksję nad samotnością ginących, obojętnością ludzi na nieszczęście drugiego człowieka. Gdy płonął na stosie oskarżony o herezję Giordano Bruno, ludzie handlowali na placu oliwkami i cytrynami. Tragedię powstańców w getcie warszawskim zagłuszała muzyka i śmiech ludzi bawiących się beztrosko na karuzeli. Autor poruszył bardzo ważny problem obojętności wobec czyjejś tragedii i samotności człowieka skazanego na zagładę. Utwór stanowi sprzeciw nie tylko wobec tej obojętności, ale także wobec zbrodni, która swym zasięgiem i ogromem tak przytłacza psychikę człowieka, że potrafi tę obojętność wywołać. „Piosenka o porcelanie” jest także wierszem o wojnie, o zniszczeniach niesionych przez wojenną pożogę. Pozornie mówi o zniszczeniach materialnych, jednak porcelana oznacza tu dorobek kulturowy całej ludzkości. Wojna niszczy wypracowany przez wieki w ogromnym trudzie efekt dążeń wielu pokoleń filozofów, artystów, teologów, myślicieli i poetów. Miłosz wskazuje także na kruchość ludzkich ideałów i norm etycznych. Skontrastowanie kruchej porcelany z czołgiem ma uświadomić odbiorcy, że człowiek jest bezsilny w konfrontacji z brutalną siłą. W utworze pt. „Który skrzywdziłeś” podmiot liryczny zwraca się do wszystkich tych, którzy nie dostrzegają wartości każdego człowieka; którzy potrafią kosztem życia i godności ludzkiej budować swój świat. Utwór ten jest jednocześnie studium totalitarnego dążenia do podporządkowania człowieka jakiejś idei. Wynikiem tych dążeń jest właśnie ludzka krzywda. Poeta przestrzega przed konsekwencjami nieliczenia się z jednostką, poniżania godności prostego człowieka. Tyran, gnębiciel jest zawsze silniejszy, pewny siebie, otacza go gromada błaznów i pochlebców. Miłosz porusza w wierszu zagadnienie odpowiedzialności poety za stanie na straży dobra. Wyraża on ostrzeżenie skierowane do krzywdzicieli i tyranów i jest jednocześnie obrońcą wartości moralnych. Bez względu na konsekwencje musi bronić słabych i prześladowanych. Wie, że każdego człowieka można bez trudu zabić, ale wie również, że na miejsce jednego poety przyjdzie następny i będzie kontynuował dzieło budzenia buntu przeciwko tyranii i totalitaryzmowi. Żaden tyran ani żaden przestępca nie może zapomnieć, że trzeba ponosić odpowiedzialność za swoje zbrodnie. Skrzywdzenie bezbronnego jest zbrodnią największą, dla której nie ma przebaczenia. Z przedstawionych powyżej przykładów wynika jasno, że poezja Cz. Miłosza posiada wymiar głęboki. Poeta jest moralistą, pragnie budzić sumienia ludzi, nawoływać ich do opamiętania się, do zauważania wartości i godności innego człowieka. Nie przechodzi obojętnie wobec żadnych spraw o wymiarze głęboko ludzkim. Przez cały czas towarzyszy biegowi dziejów i komentuje je, poddaje surowym ocenom moralnym, dostrzega więcej niż tłum przeciętnych ludzi, udziela im wskazówek niezbędnych do lepszego, godniejszego życia.

Do góry