Ocena brak

Stosowanie prawa

Autor /ziutek Dodano /22.03.2011

Stosowanie prawa polega na podejmowaniu przez kompetentny organ państwowy wiążących, indywidualnych i konkretnych decyzji prawnych na podstawie obowiązujących norm prawnych.

Organ państwowy jest kompetentny. jeżeli w systemie prawnym znajduje s norma upoważniająca ten organ do działania w określonych okolicznościach. Decyzja indywidualna i konkretna jest przeciwieństwem normy prawnej. która ma charakter generalny i abstrakcyjny. Decyzja stosowania prawa stosowana jest zatem do określonego, indywidualnie wyodrębnionego i możliwego do zidentyfikowania adresata oraz dotyczy konkretnej sytuacji. określonej jako jednorazowa. np. naprawienie szkody lub jako trwająca przez jakiś czas. np. okres płacenia alimentów. Proces stosowania prawa jest procesem odrębnym od procesu tworzenia prawa.

Przestrzeganie prawa oznacza zastosowanie się przez adresata normy prawnej do znajdujących się w dyspozycji normy prawnej zakazów i nakazów, czyli obowiązków płynących z normy.

W procesie stosowania prawa polegającym na podciągnięciu ocenianego stanu faktycznego pod odpowiednią normę prawną- tzw. subsumcja i na ustaleniu skutków prawnych wynikających z normy dla tego przypadku.

Możemy wyróżnić następujące etapy:

1) ustalanie stanu faktycznego. czyli zbieranie materiału dowodowego faktach, z którymi mają być wiązane skutki prawne, jest to wymóg Ustawowy. nałożony przez prawo. zgodnie z którym organy stosujące prawo muszą w sposób nie budzący wątpliwości ustalić stan faktyczny mający być przedmiotem kwalifikacji prawnej,

2) odpowiedź na pytanie, czy i jakie przepisy prawne i ewentualnie zawarte w nich normy odnoszą się do ustalonego stanu faktycznego, czy obowiązują one w danym miejscu i czasie,

3) dokonanie prawnej kwalifikacji stanu faktycznego, czyli ustalanie sensu. znaczenia i granic treściowych pojedynczej normy, rozumianej jako reguła konkretna i szczegółowa mająca odnosić się do ustalonego stanu faktycznego,

4) subsumcja, czyli podciągnięcie ustalonego stanu faktycznego pod sformułowaną w wyniku wykładni prawa normę prawną,

5) wiążące ustalenie konsekwencji prawnych wynikających z takiej prawnej kwalifikacji stanu faktycznego, czyli podjęcie decyzji.

Stosowanie prawa nie jest obojętne aksjologicznie. Aksjologia stosowania prawa obejmuje wartości, które wyraża cała praktyka prawnicza. Należą do nich wartości związane ze sprawnym posługiwaniem się prawem oraz te Wartości, które wpływają w istotny sposób na akceptację społeczną procesów stosowania prawa.

Do podstawowych wartości stosowania prawa należy bez wątpienia zaliczyć jego legalność. Oznacza ona, że decyzje stosowania norm są kompetencyjnie, proceduralnie i merytorycznie wyznaczone przez obowiązujące normy prawne. Współcześnie naruszenie prawa formalnego i materialnego, czyli Janie wartości legalności, jest zwykle podstawą nie tylko apelacji. ale także kasacji decyzji.

Pewność stosowania prawa oznacza przewidywalność podjęcia decyzji oraz przewidywalność jej podstawowej treści. Adresat normy ma pewność, że decyzja w jego sprawie zostanie na pewno podjęta. Ale to także pewność wykonania decyzji, co wiąże się już ze skutecznością stosowania prawa.

Jednolitość stosowania prawa polega na tym, iż w ramach danej praktyki prawniczej decyzje w określonych typach spraw są decyzjami tego samego typu, tzn. posługują się tymi samymi normami i opierają się na tych samych rozumowaniach.

Skuteczność stosowania prawa jest zaś istotnym czynnikiem skuteczności samego prawa. Wiąże się in. in. z pewnością wykonania decyzji. Decydujące znaczenie ma tu sprawność aparatu stosującego prawo i wykonującego decyzje jego stosowania.

Pewną przeciwwagą dla legalności, pewności i jednolitości jest wartość elastyczności w podejmowaniu decyzji i ustalaniu jej treści. Umożliwia ona indywidualizację procesów podejmowania decyzji tam, gdzie istotne elementy stanu faktycznego powodują potrzebę kontrolowanego odejścia od zasadniczej linii orzecznictwa. Elastyczność umożliwia także realizację wartości sprawiedliwości i słuszności ( zgodnie z art.. 2 Konstytucji RP organy państwowe w Polsce mają obowiązek urzeczywistniania zasad sprawiedliwości społecznej).

Podobne prace

Do góry