Ocena brak

Stopa bezrobocia i jej tendencja we współczesnej gospodarce rynkowej

Autor /Ursyn Dodano /15.12.2011

Dla określenia skali bezrobocia w kraju posługujemy się najczęściej wskaźnikiem stopy bezrobocia. Stopa bezrobocia jest to procentowy udział bezrobotnych w liczbie aktywnych zawodowo, określany na koniec okresu – roku, miesiąca, kwartału. Do kategorii zawodowo czynnych zalicza się zarówno osoby pracujące jak i osoby bezrobotne, aktywnie poszukujące pracy. Stopa bezrobocia informuje więc jak część zasobów pracy nie jest wykorzystywana.

Wielkość stopy bezrobocia zależy od wielkość bezrobocia (liczby osób zdolnych do pracy i chcących pracować ale pozostających bez pracy) oraz ogólnej liczby aktywnych zawodowo.

Tylko wskaźnik stopy bezrobocia daje nam obraz stopnia niewykorzystywania zasobów pracy. Nie może dostarczyć takiej informacji absolutna liczna bezrobotnych. Jest to istotne zwłaszcza przy porównaniach międzynarodowych, dwa kraje posiadające jednakową liczbę bezrobotnych mogą mieć różne stopy pracy – w zależności od ilość ludności zawodowo czynnej.

W ocenie zjawiska bezrobocia ważne jest nie tylko poznanie stopy bezrobocia ale także jego struktury. Społeczno – ekonomiczne konsekwencje bezrobocia krajów o jednakowej stopie bezrobocia mogą być różne w zależności od tego jaka jest struktura bezrobocia. Ze struktury bezrobocia płyną także wnioski odnośnie kierunków i metod walki z bezrobociem.

W analizie struktury bezrobocia uwzględnić należy w szczególności następujące zjawiska:

  1. udział bezrobocia długookresowego

  2. stopę bezrobocia wśród młodzieży

  3. zróżnicowanie przestrzenne bezrobocia

Wysoki udział bezrobocia długookresowego (bezrobotni pozostający bez pracy ponad 12 miesięcy) w strukturze bezrobocia świadczy o małej zdolności gospodarki do absorbcji (wchłaniania) bezrobocia, o małej dynamiczności rynku pracy. Może się to wiązać z małą dynamiką procesów inwestycyjnych albo też świadczyć o małej pracochłonności nowych inwestycji.

Ten typ bezrobocia stanowił główny problem dla naszej gospodarki w połowie lat 90 – tych. W roku 1994 udział tego bezrobocia w bezrobociu ogółem stanowił prawie 45% stanowiąc jeden z najwyższych wskaźników wśród grupy 26 krajów badanych przez OECD.

Nie zwykle czułym problemem społecznym jest stopa bezrobocia wśród młodzieży. Świadczy ona albo o nieprzystosowaniu rynku pracy do wchłaniania młodej siły roboczej, wkraczającej w wiek produkcyjny albo też o niewłaściwej z punktu widzenia gospodarki strukturze wykształcenia (przygotowania zawodowego) młodzieży. Problem ten z całą ostrością wystąpił w naszej gospodarce w latach 90. na prawie 3 mln bezrobotnych w roku 1993, milion osób nie przekroczyło 24 roku życia. Stopa bezrobocia wśród młodzieży wynosiła w tym czasie prawie 33%, będąc dwukrotnie wyższa od średniej krajowej.

Znajomość zróżnicowania przestrzennego bezrobocia pozwala na koncentrację środków walki z bezrobociem na rejonach o szczególnym nasileniu tego zjawiska. Cechą polskiego bezrobocia lat 90 jest właśnie jego duże zróżnicowanie przestrzenne. W 1993 roku ogólna stopa bezrobocia wahała się od 7,2% w województwie krakowskim do prawie 29% w województwie koszalińskim. Natomiast stopa bezrobocia długookresowego wahała się od 1% w województwie krakowskim do prawie 16% w województwie suwalskim.

Podobne prace

Do góry