Ocena brak

Stereotypy etniczne i narodowe. Etnocentryzm

Autor /Norbert Dodano /15.09.2011

Etnocentryzm – wartościująca postawa określająca afirmatywny stosunek do kultury własnej grupy etnicznej lub do kultur innych grup (religijnych, rasowych, regionalnych) i równocześnie deprecjonujący stosunek do kultury grupy obcej:

- własna kultura jest uważana za najlepszą, wzorcową, godną kontynuacji i naśladowania

- kultura obca oceniana jest przez pryzmat własnych standardów kulturowych , a różnice traktowane są jako odstępstwa od normy i anomalie

Wszystkie definicje etnocentryzmu są do siebie podobne – kładą nacisk na jedność pozytywnych postaw wobec własnej kultury i grup oraz negatywnych wobec obcej 

Typy etnocentryzmu:

- fundamentalizm – ma charakter naturalny i powszechny, wynika z psychologicznego procesu enkulturacji prowadzącego do psychokulturowej identyfikacji jednostki z własną grupą i jej wartościami (stają się punktem odniesienia w wysiłkach zrozumienia świata), brak możliwości całkowitego oderwania się od świata własnych wartości kulturowych.

- umiarkowany – przede wszystkim afirmatywna postawa względem własnych wartości z mniejszym uwzględnieniem deprecjacji wzorów obcych (może wynikać z przekonania o wyższości własnej kultury, z niewiedzy, z charakteru epoki itd.

- agresywny – najgroźniejszy, prowadzi zwykle do wykształcenia ruchu ideologicznego, propagującego absolutną hegemonię własnych wartości i nietolerancją wobec innych norm (może przejawiać się jako natywizm skrzyżowany z ksenofobią, dyskryminacją czy segregacją rasową, fanatyzmem religijnym)

Skutki etnocentryzmu;

- wzmocnienie identyfikacji z własną grupą, solidaryzm

- wzrost nieufności wobec tego, co inne, obraz świata podzielony na swoich i obcych – wzmacnia to odporność grupy na zewnętrzne działania innowacyjne,

- utrudnienie komunikacji interetnicznej stanowiące podłoże różnorodnych konfliktów, sprzyjają temu stereotypy negatywne, uprzedzenia etniczne, nietolerancja, akty dyskryminacji

Stereotypy narodowe i etniczne to funkcjonujący w świadomości potocznej skrótowy, uproszczony i zabarwiony wartościująco obraz rzeczywistości, odnoszący się do narodów, grup etnicznych, ras, często oparty na niepełnej lub fałszywej wiedzy o tych obiektach, utrwalony i nie ulegający zmianom. Stereotyp ujawnia zakres swej stereotypowości w kontaktach z obiektywnymi faktami.

Hetero stereotypy odnoszą się do obcych grup, autostereotypy do grupy własnej. Stereotyp może być pozytywny lub negatywny

Stereotyp narodowy to uogólnienie dotyczące pewnego narodu oraz jego członków.

Stereotyp etniczny to schematyczny obraz danej grupy etnicznej lub wyobrażenie cech jej członków związane z ich przynależnością do danej grupy, zwykle zabarwione emocjonalnie i wartościująco.

Uogólnienie dotyczące wielkiej liczby osób posiada ryzyko fałszu (zwłaszcza jeśli jest zabarwione wartościująco) i pewność fałszu, jeśli ocenie poddaje się cechę inności.

Stereotyp etniczny powstaje gdy podmiot i przedmiot osiągają pewną tożsamość kulturową, nie ma między nimi izolacji, ale kontakty nie są tak ożywione, jak między członkami grupy wewnętrznej – istnieje pewien dystans.

Stopień, zakres i rodzaj stereotypu etnicznego zależy od:

- siły procesów społeczno – gospodarczych wywierających nacisk na kontakt grup

- reakcji politycznej drugiej strony na inicjatywę nawiązania kontaktów z pierwszej strony

- składu klasowego zbiorowości reprezentujących obie grupy w kontaktach

Badanie stereotypu etnicznego:

- poznanie obrazu grupy obcej jaki posiada grupa badana

- stwierdzenie co w tym obrazie odbiega od obiektywności spojrzenia na odrębność

- określenie przeszłych i obecnych kontaktów oraz dystansu

- określenie o ile fałszywy obraz grupy obcej wynika z wartościowania cech inności.

Podobne prace

Do góry