Ocena brak

STATEK (wodny)

Autor /Innocenty Dodano /17.04.2012

Por. Byk; Dubas; Galera; Galar, Gondola; Komiega; Korab; Lichtuga; Łyżwa; Nawa; Strug; Szkuta; Wicina. Po kiegóż diabła łaził na ten statek?, fr. que diable allait-il faire dans cełte galere?, z komedii Szelmostwa Skapena, 2,11, Moliera (tł. T. Boy-Żeleński); Geront powtarza to pytanie 7 razy.

Słynne statki (nadawanie statkom nazw jest obyczajem antycznym) zob. „Beagle"; „Belgica"; „Bounty"; „Cutty Sark"; „Czeluskin"; „Fram"; „Mayflower"; „Sibiriakow"; „Skidbladmir"; „Titanic"; „Victory". „Argo" zob. Argonauci; Arka zob. Noe; „Astrolabe" i „Boussole" zob. La Perouse; „Batory" zob. Stefan Batory; „La Boudeuse" i „L'Etoile" zob. Bougainville;

Dar Pomorza" zob. Dar; „Discovery" i „Terra Nova" zob. Scott R.F.; „Endeavour", „Resolution" i „Adventure" zob. Cook J.; „Erebus" i „Terror" zob. Franklin Sir John; „Św. Gabriel" zob. (Vasco da) Gama; „Golden Hind" zob. Drakę; „Latający Holender" zob. Latający; „Lusitania" zob. Luzytania; „Mary Celeste" zob. Maria; „Santa Maria", „Pinta" i „Niiia" zob. Kolumb; „Vega" zob. Nordenskjóld; „Victoria"zob. Magellan; por. też Kon-Tiki; Ra.

Statek głupców, nm. Narrenschiff, nm. poemat satyryczno-dydaktyczny humanisty strasburskiego Sebastiana Branta, liczący 2039 wersów 8-zgłoskowych, wydany w 1494 jednocześnie w Bazylei, Norymberdze, Reutlingen i Augsburgu.

Wszyscy głupcy Kukanii (zob.) wybierają się na statku do królestwa głupców, Narragonii; są tam przedstawiciele wszystkich klas społecznych i zawodów: duchowni, szlachta, urzędnicy, uczeni, kupcy, chłopi, kucharze itd.

Każdemu głupcowi poświęcono jeden osobny rozdział; rozdziałów jest 112 (prócz przedmowy i epilogu), a każdy zajmuje się inną wadą ludzką uosobioną przez głupca. W rozdz. I autor przedstawia sam siebie jako głupća-bibliomana, gromadzącego coraz więcej książek, które coraz mniej rozumie.

Poemat Branta atakuje rozwiązłość, lekkomyślność, pijaństwo, przekupnych sędziów, bezecny kler, lekarzy-szarlatanów itd. Dzieło to uważane być może za ostatnią przestrogę nm. humanizmu katolickiego przed zbliżającą się reformacją, za głos wołającego na puszczy. Oryginalne wydanie było ozdobione licznymi, świetnymi drzeworytami, które zdobyły trwałe miejsce w dziejach ilustracji książkowej.

Postacie w błazeńskich czapkach z dzwonkami przedstawione są w najróżniejszych sytuacjach, niekoniecznie na statku. Poemat, tłumaczony na wiele języków, miał też liczne naśladownictwa; było to pierwsze dzieło autora nm., jakie zdobyło rozgłos europejski.

Statek szaleńców obraz (1480-85) Hieronima Boscha, Paryż, Luwr; podejmuje ten sam temat. Statek komediantów, ang. Showboat, musical (Nowy Jork 1927) Jerome Kerna, libretto: Oscar Hammerstein II wg powieści Edny Ferber. Próba stworzenia formuły amerykańskiej opery ludowej, najważniejsze, obok Oklahomy Rodgersa, wydarzenie w dziejach amer. musicalu 1. poł. XX w. Filmowany w 1929, 1936 i 1951.

Statek pijany, fr. Le Bateau ivre, poemat (1871) Arthura Rimbauda, który go napisał mając 16 lat; utwór nowatorski, pełen oryginalnych metafor, zmiennych obrazów, halucynacyjny, gdzie motyw wyzwolenia i podróży po bezkresnym oceanie łączy się z ekstatycznymi wizjami; słynny przekład polski Zenona Przesmyckiego (Miriama):

Comme je descendais des Fleuves impassibles,

Je ne me sentis plus guidś par des haleurs:

Des Peaux-Rouges criards les avaienl pris pour cibles,

Les ayant cloućs nus aux poteaux de couleurs. 1-4.

 

Prądem rzek obojętnych niesion w ujścia stronę,

Czułem, że już nie wiedzie mnie dłoń holowników;

Dla strzał swych za cel wzięły ich Skóry Czerwone

I nagich do pstrych słupów przybiły wśród krzyków.

Podobne prace

Do góry