Ocena brak

STALINGRAD - bitwa 1942-43

Autor /tomciopaluch Dodano /01.03.2011

Miasto nad Wołgą, ważny węzeł komunikacyjny, cel niemieckiej ofensywy letniej 1942 r. mającej doprowadzić m.in. do opanowania terenów roponośnych *Kaukazu. Wojska niemieckie: Grupa Armii „B" (Heeresgruppe „B") gen. Ma-ximiliana von Weichsa oraz Grupa Armii „A" felmarsz. Wilhelma *Li-sta w połowie lipca 1942 r. doszły do wielkiego łuku Donu, co stwa­rzało groźbę przecięcia linii komu­nikacyjnych łączących Moskwę z Kaukazem. 22 lipca dwa niemiec­kie zgrupowania uderzeniowe z 6 armii (dowódca gen. Friedrich *Paulus) uderzyły z zamiarem przełamania obrony radzieckiej w łuku Donu i opanowania Stalin­gradu z marszu. Plan nie powiódł się, ale Niemcy zdobyli miejs­cowość Niżnie-Czirska i zagrozili Stalingradowi od południowego za­chodu.

Dowództwo niemieckie zdecydowało się wzmocnić napór na miasto i skierowało do natarcia od południa 4 armię pancerną (do­wódca gen. Hermann *Hoth); po­czątkowo czołgi przełamały obronę radziecką, ale 5 sierpnia zostały za­trzymane. 23 sierpnia gen. Paulus ponowił natarcie, uderzając na pół­noc od Stalingradu; jego oddziały sforsowały Don w rejonie miejs­cowości Wiertiaczy i wyszły nad Wołgę. 12 września 4 armia pan­cerna ponowiła natarcie od połu­dnia. Obronę Stalingradu przejęła 62 armia (dowódca gen. Wasilij *Czujkow) i część sił 64 armii. Za­cięte walki o miasto trwały do 18 listopada, ale Niemcom nie uda­ło się skruszyć radzieckiej obrony, umiejętnie kierowanej przez gen. Czujkowa.

W tym czasie radzieckie Naczelne Dowództwo przygotowa­ło operację „Uranus", której celem było okrążenie i zniszczenie sił nie­mieckich na zachód od Stalingradu; do tej operacji skierowano ogółem 14 armii ogólnowojskowych i jed­ną armię pancerną (1400 czołgów, 17 tys. dział i moździerzy, 1276 sa­molotów). 19 listopada wojska Frontu Południowo-Zachodniego (dowódca gen. Nikołaj Watutin) i Dońskiego (dowódca gen. Kon­stanty * Rokossowski) rozpoczęły natarcie z północy, przełamały obronę rumuńskiej 3 armii i doszły do miasta Kałacz. Jednocześnie od południowego wschodu ruszyły wojska Frontu Stalingradzkiego (dowódca gen. Andriej Jeremien-ko), rozbiły rumuńską 4 armię i 21 listopada połączyły się z woj­skami Watutina; 6 armia Paulusa i część 4 armii pancernej Hotha znalazły się w okrążeniu. W celu odblokowania tych sił dowództwo niemieckie rzuciło 12 grudnia do natarcia nową Grupę Armii „Don" (dowódca feldmarsz. Erich von *Manstein); natarcie zatrzymały ra­dziecka 51 armia i 2 armia gwardii.

Dla okrążonych wojsk niemieckich sprawą kluczową stała się dostawa zaopatrzenia i żywności; gen. Pau­lus wierzył zapewnieniom dowód­cy Luftwaffe i liczył, że samoloty dostarczą jego wojskom dziennie 700 t zaopatrzenia. Wkrótce Her­mann *G6ring wycofał się z tego zobowiązania i obiecał 300 t dzien­nie, ale to również okazało się nie­możliwe. Sytuacja okrążonej 6 ar­mii stała się krytyczna; 10 stycznia 1943 r. wojska Frontu Dońskiegowznowiły natarcie i 31 stycznia Paulus (30 stycznia otrzymał wia­domość, że Hitler mianował gofeldmarszałkiem) skapitulował; doniewoli poszło 91 tys. żołnierzy,w tym 24 generałów i 2500 ofice­rów. Bitwa stalingradzka przynio­sła przełom w wojnie i pozwoliłastronie radzieckiej przejąć inicjaty­wę strategiczną.

W Niemczech za­początkowała kryzys zaufania ka­dry oficerskiej wobec Hitlera, cze­go bezpośrednim następstwem byłokilka zamachów, z których jeden,20 lipca 1944 r., omal nie zakoń­czył się śmiercią Fiihrera.

Podobne prace

Do góry