Ocena brak

Środkowa dorosłość: szanse rozwoju - Czas dawania, czas generatywności

Autor /Horacy123 Dodano /02.07.2011

Zadania rozwojowe przypadające na okres środkowej dorosłości można podzielić na dwie grupy - jedna z nich związana jest z odpowiedzialnością za losy innych: własnych dzieci, uczniów, współpracowników, podwładnych, zaś druga - z dbaniem o rozwój osobisty i zawodowy, kierowaniem tym rozwojem, braniem za niego odpowiedzialności.

Po okresie wczesnej dorosłości, w którym młodzi ludzie są przede wszystkim skoncentrowani na sobie w okresie środkowej dorosłości następuje czas „zbierania owoców” wszystkich wcześniejszych wysiłków i dzielenia się nimi z innymi (Brzezińska, 2002). Ze względu na kompetencje osób dorosłych (odpowiedzialność, dojrzałość, zasób zgromadzonych doświadczeń życiowych) podstawowe oczekiwanie ze strony otoczenia społecznego kierowane ku dorosłym w okresie środkowej dorosłości polega na objęciu opieką młodszego pokolenia.

Życiodajność”, która staje się teraz nową forma zaangażowania w życie społeczne wyraża się w podejmowaniu opieki wobec osób, wytworów, idei, a także w wysiłku pomagania w rozwoju i przekazywaniu wartości przyszłemu pokoleniu. Ale generatywność jest także zdolnością aktywnego konstruowania (tworzenia) siebie, rozwijania własnej tożsamości (Witkowski, 2000), świadomego dbania o swój wszechstronny rozwój. Osiągnięcie pewnej stabilizacji w życiu zawodowym i rodzinnym pozwala na realizację zainteresowań, zaangażowanie w działania twórcze, rozbudowywanie życia wewnętrznego (Kielar-Turska, 2000). Mimo, iż na pierwszy plan wysuwa się potrzeba opiekowania się innymi, to jednak nie można zapominać o sobie. Jedną z największych trudności okresu dorosłości jest znalezienie równowagi między zadaniami „dla siebie” a zadaniami „dla innych” czyli wg określenia Lewickiego (1969) - między osobistą a społeczną funkcją zachowania. Szansą pełnego rozwoju jest osiągnięcie dynamicznej równowagi między dawaniem z siebie a dbaniem o siebie. Tylko bowiem, jeżeli inwestujemy w siebie i dbamy o swój własny rozwój - mamy z czego dawać innym. Orientacja na wartości indywidualne jest więc poniekąd warunkiem zachowań kooperacyjnych i prospołecznych (Waterman, 1982).

Odwołując się do koncepcji U. Bronfenbrennera (1979; za: Brzezińska, 2000), który ujmuje społeczne środowisko rozwoju człowieka jako układ wzajemnie od siebie zależnych podsystemów można mówić o kręgach generatywności (Rys. 1). Kolejne kręgi są wzajemnie ze sobą powiązane, a im ten krąg dalszy i większy, tym oddziaływanie człowieka o mniejszej intensywności, ale o większej rozległości. Jak pisze Witkowski (2000), współcześnie etos życiodajności oznacza potrzebę bardziej uniwersalnej troski o jakościową poprawę warunków życia wszystkich dzieci, troskę o wszystkich potrzebujących i cierpiących. To dorośli „są władni wykorzystać swoją energię rozwojową do tchnięcia życia w społeczne struktury” (Szczukiewicz, 1998, s. 67).

Podobne prace

Do góry