Ocena brak

ŚRODKI JĘZYKOWE JAKO CZYNNIKI KOMUNIKACJI PRZEDSIĘBIORSTWA Z OTOCZENIEM - CHWYTY PROPAGANDOWE

Autor /MrBean Dodano /12.04.2013

Posiadanie daru przekonywania innych do swoich racji i opinii daje możliwość kierowania innymi ludźmi, wpływaniana ich decyzje. Władzę można wprawdzie sprawować siłą, jednak cenniejsze i pewniejsze jest zdobycie poparciaspołeczności. Dlatego kultura starożytna rozwinęła zasady retoryki, czyli sztuki przekonywania lub przemawiania. Dodziś w przygotowywaniu wypowiedzi lub form pisemnych korzysta się z jej sposobów językowych.

Umiejętność wpływania na otoczenie za pomocą słów jest współcześnie celem nie tylko osób dążących do władzy.Efektywne dotarcie z przekazem do różnych grup osób warunkuje sprawne funkcjonowanie wielu organizacji, w tymrównież przedsiębiorstw.

Pracę specjalisty public relations wspomaga w tym zakresie oprócz retoryki, również znajomość technik socjotechnicznych.

Socjotechnika może więc okazać się bardzo przydatnym narzędziem perswazyjnego oddziaływania na zbiorowość ikreowania reputacji firmy.PropagandaCelem public relations jest kształtowanie postaw i opinii wybranych grup osób między innymi za pomocą retoryki isocjotechniki, w czym można doszukiwać się związków z propagandą.Słowo propaganda pochodzi z języka łacińskiego, gdzie czasowniki „propagatio, propagare" oznaczają „urabiać,krzewić, upowszechniać". Tak też rozumiane jest współcześnie.

Propaganda to celowe perswazyjne oddziaływanie na zbiorowość, zmierzające do kształtowania postawludzkich w celu wywołania pożądanych zachowań. Propaganda to proces tworzenia opinii, postaw i zachowańjakiejś części społeczeństwa, zgodnie z intencją ją uprawiającego.

Public relations a propaganda

Przedstawiając stosunek public relations do propagandy należy wziąć pod uwagę intencje działania. Public relationsma na celu przede wszystkim dobro organizacji oraz szeroko pojęty interes społeczny, ponadto zakłada, że organizacjanie działa w próżni i musi się liczyć z opinią otoczenia. Propaganda natomiast może być wykorzystywana do osiągnięciawłasnych celów, niekoniecznie służących dobru ogółu. Przykład systemów totalitarnych XX wieku pokazał, że może tobyć bardzo skuteczna technika wywierania wpływu na społeczności bez względu na etykę działania.Rodzaje propagandy

W propagandzie można wyróżnić dwa jej rodzaje: komunikowanie informacyjne, czyli instruowanie, dzielenie sięrzetelną informacją, oraz komunikowanie perswazyjne, rozumiane jako dążenie do wpływu na decyzje odbiorcy, doukierunkowania jego zachowań lub zmiany postaw. To drugie ujęcie może mieć pejoratywne zabarwienie, jeśliskojarzymy je z manipulacją i dążeniem do wyznaczonych celów bez względu na etykę postępowania.

Specjalista public relations winien znać najważniejsze elementy propagandy, ponieważ część z nich może wykorzystaćw swojej pracy. Musi mieć również świadomość istnienia tych sposobów wpływu na ludzi, które są nieetyczne,aby w razie potrzeby móc odpowiednio zareagować.Inną przyczyną zainteresowania public relations propagandą jest to, że obecnie wykorzystuje się różnego rodzaju chwytypropagandowe w tworzeniu przekazów reklamowych.Chwyty propagandowe

W praktyce istnieje wiele sposobów wpływania na odbiorców poprzez propagandę. Jednym z nich jest zastosowanieargumentacji emocjonalnej jako wsparcia argumentacji racjonalnej. Odwoływanie się do emocji, takich jak gniew, strach,litość, zazdrość, duma, radość, nienawiść, niepokój, zachwyt jest bowiem skuteczniejsze niż podanie logicznychpowodów.

Dlatego łatwiej uzyska się poparcie odbiorców, jeśli zastosowane wyrażenia będą miały pozytywny wydźwięk,uczciwość, zdrowie, umiar, bezpieczeństwo, spokój, sukces, sprawiedliwość, wolność.Chwyt ten często stosuje się w połączeniu z użyciem wyrażeń niekonkretnych, których znaczenie zależy od interpretacji,poczucie rzeczywistości czy sprawiedliwość społeczna.

Ciekawym chwytem jest zastosowanie silnie kulturowo uwarunkowanych stereotypów narodowości oraz stereotypówpici, wieku czy zawodu. Dla przykładu, reklama może wykorzystać odwołania do historii, tradycji, sławnych postaci.Podobnie stereotypy związane z płcią pojawiają się w reklamach motoryzacyjnych. Tutaj samochód to zawsze „supersamochód" z wyraźnie podkreślanymi funkcjami wyznacznika męskości czy prestiżu.

To tylko niektóre sposoby dotarcia z przekazem do odbiorcy. Warto w tym miejscu przytoczyć listę siedmiu chwytówpropagandowych, która powstała w 1937 roku w Stanach Zjednoczonych, w Instytucie Analiz i Propagandy Uniwersytetu Columbia:

1) Dołączanie epitetów

Polega na wzbudzeniu uczucia strachu, uprzedzenia lub nienawiści, które nie opierają się na obiektywnej ocenie, ajedynie na utartych negatywnych skojarzeniach u odbiorcy. Rolą tego chwytu jest dyskredytacja jakichś idei, zamierzeń,przedsięwzięć lub osób. Chwyt ten jest powszechnie stosowany w polityce.

2) Piękne ogólniki

W tym przypadku wykorzystuje się słowa oddające powszechnie aprobowane ogólne wartości, aby ukryć lub zafałszowaćistotę zjawiska jakości towaru lub usług).

3) Ludowość

Najbardziej przydatny w sytuacji komunikowania się ze zbiorowością o zróżnicowanych cechach socjopsychologicznych,(duża grupa odbiorców, mieszkańcy aglomeracji, całego kraju Polega na podkreśleniu przez osobę stosującąten chwyt prawdziwych lub udawanych cech osobowości tzw. prostego człowieka, przeciętnego obywatela, zwykłegokonsumenta (przydatny do reklamy produktów powszechnego użytku).

4) Powoływanie się na autorytety

W tym przypadku wykorzystuje się powszechnie znane i aprobowane cytaty lub powołuje się na osoby o dużym prestiżuspołecznym. Celem takiego chwytu jest chęć przeniesienia autorytetu tych osób na inne osoby lub rzeczy. To dlatego lekiczęsto reklamują naukowcy lub lekarze, a kosmetyki charakteryzatorzy pracujący na planie filmowym znanych przebojówkinowych. Dlatego również firmy wynajmują do reklamowania swoich towarów lub usług „znane twarze".

5) Aksjomatyczność dowodów

Chwyt ten zakłada, że odbiorca bezkrytycznie przyjmie całkowicie lub częściowo nieprawdziwe informacje i oceny, jeślizostaną one podane w formie aksjomatu (pewnika nie podlegającego argumentacji racjonalnej), „najlepszy na rynkuprodukt".Chwyt ten okazuje się bezskuteczny, gdy stosowany jest w tym samym czasie przez różne konkurujące ze sobą firmy.

6) Owczy pęd

Podstawą tego chwytu jest forsowanie tezy, że wszyscy członkowie danej zbiorowości „wszyscy ludzie", „wszyscypracownicy") zgadzają się z programem nadawcy i tylko z tego powodu odbiorca musi się z nim zgodzić.

7) Tasowanie kart

Polega na naprzemiennym stosowaniu fałszywych i prawdziwych lub logicznych i nielogicznych argumentów.Wzmocnieniu siły perswazji takiego przekazu służą zazwyczaj odwołania do emocjonalnej sfery odbiorcy. Celem takiegopostępowania jest wywołanie odpowiedniej reakcji - poparcia zakupu produktu) lub sprzeciwu (wobec przeciwnikapolitycznego). O ile większość chwytów jest ambiwalentna pod względem etyczności, ponieważ zależy od intencji nadawcy,o tyle korzystanie z tego chwytu jest jednoznacznie nieetyczne.

Do góry