Ocena brak

ŚREDNIOWIECZE - Wielogłosowa msza cykliczna

Autor /RuFfffus Dodano /03.04.2013

W okresie ars noua nastąpił dalszy rozwój mszy. Duże znaczenie histo­ryczne ma La messe de Nostre Damę Guillaume'a de Machaut datowana na przedział czasowy 1349-1363. Jest to prawdopodobnie najstarsze polifoniczne opracowanie pełnego cyklu ordinarium missae, dokonane przez jednego kompozytora. Jest to dzieło integralne, o czym świadczy pokrewieństwo motywów i zwrotów melodyczno-rytmicznych, a także izorytmiczna zasada kształtowania.

La messe de Nostre Damę jest utworem czterogłosowym, co stanowi w literaturze muzycznej XIV wieku raczej niezbyt częste zjawisko, ponieważ charakterystycznym dla tego czasu układem była konstrukcja trzygłosowa. Techniki kompozy­torskie stosowane przez Machaut pozostają w ścisłym związku z tekstem mszalnym: w tekstach długich (Gloria, Credo) kompozytor wykorzystuje technikę konduktową, pozwalającą na uzyskanie dużej wyrazistości tek­stu. Gloria i Credo poprzedzone są incypitami z mszy chorałowych.

W pozostałych częściach (Kyrie, Sanctus, Agnus Dei), jak również w Amen w Credo, pojawia się bogata melizmatyka i technika motetu izorytmicznego. Części utrzymane w technice motetowej oparte są na chorałowym cantus firmus. W Kyrie zastosowana została technika ho-ąuetowa. Teksty Gloria in excelsis Deo oraz Credo in unum Deum nie mają opracowania wielogłosowego i przeznaczone są do wykonania monodycznego.

W 1. połowie XIV wieku, a więc wcześniej niż msza Guillaume'a de Machaut, powstały msze z Tournai i Besancon. Były to utwory trzygło-sowe, w których brak jednolitości typowej dla kompozycji cyklicznej. Sposób opracowania poszczególnych części wskazuje, że pochodzą one z różnych okresów (wielogłosowe opracowania pojedynczych części mszy były powszechną praktyką). A zatem wspomniane msze są prawdopo­dobnie rodzajem kompilacji pojedynczych utworów, nie zaś oryginalnym dziełem jednego twórcy.

Podobne prace

Do góry