Ocena brak

ŚREDNIOWIECZE - Msza

Autor /RuFfffus Dodano /03.04.2013

Msza w średniowieczu stanowiła najważniejszą formę liturgii, ponie­waż była wyrazem symbolicznego odwzorowania ostatniej wieczerzy Pań­skiej. Na liturgię mszalną składają się następujące grupy śpiewów chorałowych:

— części stałe (ordinarium missae),

— części zmienne (proprium missae),

— śpiewy solowe celebransa.

Ustalenie stałych i zmiennych części mszy nastąpiło na przełomie V i VI wieku (znacznie później, bo dopiero w 1. połowie XI wieku, do układu części stałych dołączone zostało Credo).

ordinarium missae

Kyrie eleison (Panie, zmiłuj się nad

nami) Gloria (Chwała)

proprium missae Introit (śpiew na wejście)

Graduale (łac. gradus 'stopień; śpiew

na stopniu ołtarza') Alleluja (w okresach pokutnych Trac-

tus albo sekwencja)

Offertorium (śpiew na Ofiarowanie)

Credo (Wierzę; wyznanie wiary)

Sanctus i Benedictus (Święty i Błogo­sławiony) Agnus Dei (Baranku Boży)

Communio (śpiew na Komunię)

Ite missa est (Oto msza spełniona; formuła rozesłania; w okresach pokutnych zamiast Ite missa est stosowano Benedicamus Domino — Błogosławmy Panu)

W tym momencie trzeba uzmysłowić sobie podwójne znaczenie ter­minu „msza": pierwsze — w aspekcie konkretnej ceremonii — msza liturgiczna, i drugie — także w kontekście czysto artystycznym — msza muzyczna. Mszę liturgiczną stanowią konkretne nabożeństwo i jego mistyczna treść. Akcję mszy liturgicznej, oprócz wymienionych wcześniej części stałych i zmiennych, uzupełniają treści obrzędowe (kanon mszy, czytania, ewangelia, homilia, sekreta, prefacja) i związane z nimi czynności ceremonialne. Msza muzyczna jest formą cykliczną, stanowiącą artystyczne opracowanie ordinarium missae. Pierwotnie poszczególne części mszy grupowano w osobnych księgach, np. różne Kyrie, Gloria. Zbiory te umożliwiały osobie odpowiedzialnej za przygotowanie śpiewu w liturgii na dany dzień względnie uroczystość skompletowanie całej mszy na zasadzie doboru kolejnych części. Msza jako forma cykliczna z muzycznego punktu widzenia (czyli komponowana w całości) wykształ­ciła się w XII wieku.

Msza za zmarłych (Missa pro defunctis) nazywana jest zwykle re­quiem od słów Requiem aeternam (Wieczny odpoczynek) rozpoczynają­cych Introit tej mszy. Requiem wykazuje swoją własną formę i według obrządku rzymskiego składa się z 9 części. Stanowią one połączenie części stałych i zmiennych, a obejmują: Introit, Kyrie, Graduale, Tractus, sekwencję Dies irae, Offertorium, Sanctus, Agnus Dei oraz Communio (Lux aeterna).

Podobne prace

Do góry