Ocena brak

ŚREDNIOWIECZE - Motet izorytmiczny

Autor /RuFfffus Dodano /03.04.2013

Motet izorytmiczny polegał na zastosowaniu w głosie tenorowym powtó­rzeń identycznych odcinków rytmicznych (z gr. isos 'równy'). W przebiegu kompozycji powtarzana formuła rytmiczna, zwana talea, mogła wystę­pować w swojej postaci zasadniczej, ale również w postaci przekształ­conej.

Stosowano zarówno powiększenie wartości rytmicznych (augmentacja), jak i pomniejszenie (dyminucja), najczęściej o połowę, choć nie było to wyłączną zasadą. Powtarzalność mogła dotyczyć również elementu melodycznego, schemat taki nosi nazwę color. Color jako niezmienny wzór następstw interwałowych może być przeprowadzony kilka razy zgodnie lub nie z powtórzeniami talea. W drugim przypadku schematy melodyczny i rytmiczny zachodzą na siebie.

Izorytmiczne ukształtowanie tenoru realizującego cantus firmus po­woduje istotne zmiany właściwości chorałowego pierwowzoru. Poszcze­gólne motywy i pojedyncze dźwięki funkcjonują teraz jako niezależne od siebie całości. Ponadto cantus firmus to najczęściej krótkie fragmenty wyrwane ze środka chorału. Wszystkie te zabiegi można dostrzec po­równując tenor motetu Machaut i wykorzystany przez kompozytora fragment oryginalnego śpiewu chorałowego.

Podobne prace

Do góry