Ocena brak

SREBRNE ORŁY, powieść hist. T. Parnickiego

Autor /edulek Dodano /30.03.2012

SREBRNE ORŁY, powieść hist. T. Parnickiego, wyd. w Jerozolimie 1944 (wyd. kraj. Wrocław 1949). Osadzona tematycznie na przełomie X i XI w., ukazuje losy kształtującego się państwa pol. z perspektywy przemian przeżywanych przez całą Europę ówczesną, zwł. Cesarstwo, któremu Otton III zamierza przywrócić dawną świetność z czasów rzym., a realizatora tej idei upatruje w Bolesławie Chrobrym. Tok fabuły podporządkowany jest retrospektywnie ujętym przeżyciom i rozmyślaniom gł. bohatera, Arona, młodego mnicha z Irlandii, późniejszego opata tynieckiego. Jego wędrówki i poufne misje -sięgające od Rzymu i dworu papieża Sylwestra II przez ziemie niem., franc., pol. do arabskich posiadłości w Hiszpanii, a pośrednio i do Bizancjum - wprowadzają czytelnika w gąszcz konfliktów nurtujących wczesnośredniow. Europę: walki uniwersalizmu papieskiego z cesarskim, reliktów świata pogańskiego z chrześcijaństwem, cywilizacji helleńsko-romańskiej z germ., a wreszcie Słowiańszczyzny z ekspansją niemiecką. W tym kontekście Aron usiłuje zrozumieć racje Chrobrego, który pragnie uwolnić się od dominacji cesarskiej i, kierowany dalekowzroczną mądrością polit., odmawia przyjęcia godności patrycjusza imperium i jego symbolu - „srebrnych orłów". Świat powieściowy przedstawiony jest przez pryzmat życia psych, bohaterów, portretowanych techniką „strumienia świadomości" (np. scena spowiedzi Ottona). Zastosowanie metod współcz. powieści psychol. w zakresie narracji, czasu i postaci miało doniosłe znaczenie dla wizji historii w S.o.: nie jest ona gotową wiedzą o faktach, lecz aktem krytycznego poznawania procesu dziejowego. Powieść, wcześnie uznana przez krytykę (K. Wyka) za najwybitniejsze osiągnięcie artyst. wśród pokrewnych utworów podejmujących temat początków państwowości pol., miała do 1975 9 wydań.

K. WYKA Powieść piastowska, w: Pogranicze powieści, wyd. 2. W. 1974 (wyd. 1 1948); K. MĘTRAK Rzecz o przemienieniu Polski w świadomość,Kultura" 1969 nr 28.

Podobne prace

Do góry