Ocena brak

SPRAWNOŚĆ

Autor /marjan Dodano /14.11.2012

 

SPRAWNOŚĆ gr. didthesis, heksis; łc. habitus, virtus; nłc. habilitas; ang. habit, ejficiency (3); fr. habitude, efftcacite (3); nm. Gewohnheit, Ejfizienz (3)

1. Trwała zdolność do czegoś, nabyta poprzez działanie; może być oceniana mo­ralnie dodatnio lub ujemnie (—> habitus). Odpowiednio do rozmaitych władz i or­ganów, za pomocą których człowiek speł­nia właściwe sobie akty, rozróżnia się:

  1. sprawności o charakterze fizycznym (np. bieganie, skakanie) bądź fizjologicz­nym (np. usprawnienie czynności oddy­chania);

  2. sprawności praktyczne — bądź tech­niczne, np. umiejętności zawodowe (rze­miosło, produkcja przemysłowa), bądź estetyczne (np. malarstwo, rzeźbiarstwo);

  3. sprawności intelektualne, np. opano­wywanie wiedzy w określonych dziedzi­nach.

2. et. Sprawność moralna — syn.—> cnota (2b) jako stała zdolność woli człowieka do spełniania aktów moralnie dobrych, odnoszona do właściwego sobie dobra moralnego.

W piśmiennictwie polskim proponuje się (J. Woroniecki) rodzajową cechę cnoty moralnej wyrażać terminem „sprawność" w miejsce mniej odpowiedniego określe­nia —> „nawyk", jednakże z tym zastrzeżeniem (T. Ślipko), że cnoty moralne są tylko jednym z wielu gatunków sprawności w znaczeniu ogólnym (zob. wyżej /!/).

3. W prakseologii: ogół walorów działa­nia wziętych razem, takich jak skutecz­ność, ekonomiczność (wydajność, osz­czędność), korzystność itd., lub też każdy z tych walorów z osobna.

Podobne prace

Do góry