Ocena brak

Sposoby wyzwalania niewolników

Autor /Demetriusz Dodano /17.11.2011

Wyzwolenie to manumissio. Właściciel w ramach swoich uprawnień mógł wyzwolić niewolnika. Na skutek wyzwolenia niewolnik mógł stać się od razu obywatelem rzymskim, jeżeli został wyzwolony przez obywatela rzymskiego za pomocą jednego z uznawanych przez ius civile sposobów wyzwolenia, czyli w sposób formalny poprzez:

  • manumissio vindicta – wyzwolenia dokonywał właściciel przed organem władzy państwowej (najczęściej przed pretorem), i za jego aprobatą

  • manumissio censuwyzwolenie polegało na wpisie dotychczasowego niewolnika (z upoważnienia właściciela) na listę obywateli przy okazji spisu dokonywanego co 5 lat przez cenzorów

  • manumissio testamento – było to nadanie wolności w testamencie, a zatem po śmierci właściciela.

Dyspozycja testamentowa mogła zawierać różną treść:

a) wyzwolenie mogło nastąpić bezpośrednio po otwarciu testamentu,

b) wyzwolenie mogło być uzależnione od spełnienia określonego warunku przez niewolnika,

c) ostatnim sposobem wyzwolenia w testamencie był sposób powierniczy – sporządzający testament nakładał na osoby obdarowane obowiązek wyzwolenia wskazanych niewolników.

  • manumissio in ecclesia – chrześcijański sposób wyzwalania przed biskupem i zebraną gminą wyznaniową.

Wyzwolenia wg prawa pretorskiego – zdarzało się, że niewolnik został wyzwolony w sposób nieformalny: inter amicos lub per epistulam. Wyzwolony w taki sposób pozostawał w świetle ius civile nadal niewolnikiem, chociaż faktycznie korzystał z wolności.. Wyzwolonych w ten sposób ochraniali pretorowie, odmawiając właścicielom prawa do ponownego wtrącenia nieformalnie wyzwolonych w stan niewoli. Byli to „wyzwoleńcy prawa pretorskiego”. Ich sytuację prawną unormowała lex Iunia Norbana z 19 r. n.e. nadając im upośledzone stanowisko Latynów – Latyni juniańscy. Odtąd Latyn żył jak wolny, ale po śmierci jego majątek wracał do właściciela, który dokonał wyzwolenia.

Podobne prace

Do góry