Ocena brak

Sposoby rozumienia normalności i zdrowia oraz ich znaczenie dla psychologii klinicznej - PRÓBA PODSUMOWANIA - SYNTEZY

Autor /Gawel Dodano /09.09.2011

Można przyjąć, że różne typy normalności pozostają w związku ze zdro­wiem, wyznaczając pewien typ potencjałów zdrowia. Potrzebne jest takie pojęcie zdrowia, które nie byłoby pojęciem negatywnym w tym sensie, że oznaczałoby jedynie brak zaburzeń i choroby.

Z naszej analizy wynika, że zdrowie można ujmować obiektywnie i subiek­tywnie. Zdrowie w najszerszym biopsychospołeczno-ekologicznym znaczeniu Jest procesem dynamicznego równoważenia wzajemnych powiązań, między systemami we wszechświecie, który zapewnia istnienie tych systemów i ich rozwój. Ten proces gwarantuje, że człowiek, jako wyróżniony podsystem może zaspokajać potrzeby, rozwijać swoje potencjały (biologiczne, psycho­logiczne i społeczne) w zgodzie z wymaganiami otoczenia. Człowiek jest zdrowy wówczas, gdy zaspokaja potrzeby, realizuje cele w zgodzie z wyma­ganiami uspołecznionej kultury, w której chroni się i rozwija zasoby środo­wiska. O poziomie zdrowia człowieka - pojmowanego holistycznie - decyduje rozwój potencjałów zdrowia, które też nazywamy zasobami. Przez zasoby należy rozumieć wszystkie te właściwości systemów, w których człowiek żyje i działa, a które optymalizują ów proces dynamicznej równo­wagi między człowiekiem a innymi systemami.

Tak rozumiane zdrowie może być rozmaicie konkretyzowane w różnych dziedzinach nauki. Psychologia proponuje w tym względzie kilka możliwości. Może przychylić się do szerokiej perspektywy socjoekologicznej, zwłaszcza gdy będzie tworzyła psychologiczną wersję pojęcia zdrowia przydatną dla jego promocji i ochrony. Wówczas też może wykorzystać pojęcia alter­natywne dla zdrowia, jakimi są „dobrostan" i „jakość życia".

W dziedzinie problematyki psychosomatycznej szczególnie istotne będą podejścia przyjmujące model holistyczno-funcjonalny, akcentujący wzajemne powiązania między somą i psyche. Konkretną wersją tego podejścia jest pojęcie zdrowia wynikające z modelu salutogenetycznego, gdzie zdrowie jest procesem skutecznego radzenia sobie ze stresem albo wymaganiami życia.

Gdy psychologa interesuje głównie aspekt psychiczny zdrowia, może skorzystać z wiedzy paradygmatycznej, w której zawarte są explicite lub implicite zarówno realistyczne, jak i postulatywne wzory zdrowia psychicz­nego człowieka.

Do góry