Ocena brak

Sposoby i osobliwości pokrycia ciała u bezkręgowców - Skorupiaki (Crustacea)

Autor /Hipolit666 Dodano /13.10.2011

Pokrycie ciała stanowi silnie rozwinięta kutikula na zewnętrznej powierzchni nabłonka pokrywowego. Odpowiada ona w zasadzie opisowi podanemu w rozdziale o stawonogach, występuje jednak dominacja chityny i protein nierozpuszczalnych i częściowo rozpuszczalnych na zimno, a całkowicie rozpuszczalnych na gorąco w wodzie. Brak natomiast zupełnie epikutikuli. Pokrycie ciała odznacza się na ogół silną impregnacją solami wapnia w formie bezpostaciowej lub krystalicznej. Występuje to szczególnie u Malacostraca.

Skorupiaki mają niejednokrotnie żywe ubarwienie: czerwone, żółte, zielone, niebieskie, fiołkowe, brunatne i czarne we wszystkich odcieniach i kombinacjach. Często jest ono zmienne w zależności od środowiska. Ubarwienie to zależy od różnego rodzaju barwników występujących w stanie płynnym bądź ziarnistym w komórkach barwnikowych, tzw. chromatoforach, nabłonka pokrywowego lub głębiej położonej tkanki łącznej. W tym przypadku barwniki prześwitują przez cienką warstwę chitynowego pancerza. Czasem komórki barwnikowe tworzą cała warstwę. Zmiana barwy zwierzęcia zależy od stopnia rozciągnięcia wypustek komórek barwnikowych. Zmiana kształtów chromatoforów, a co za tym idzie - i barwy, następuje na drodze nerwowej i nerwowo-humoralnej.

Barwy zwierzęcia zależą od kombinacji chromatoforów różnej barwy. Barwę czerwoną i pokrewną do żółtej nadają związki karotenoidowe, ciemne, brunatne i czarne - melaniny, a niebieskie - cyjanokrystaliczna. Ta ostatnia pod wpływem gotowania łatwo ulega rozkładowi i wyzwala czerwone zabarwienie pochodzące od zooerytryn.

W pancerzu wyższych skorupiaków znajduje się karotenoid - astaksantol o wzorze sumarycznym C40H50O4, występujący w postaci barwnych estrów z kwasami tłuszczowymi, które z kolei są związane z białkiem w chromoproteidy. Wskutek denaturacji białka w podwyższonej temperaturze następuje przerwanie połączeń między nabłonkiem a estrami astaksantolu i ujawnia się czerwony barwnik karotenoidowy.

U form drobnych, planktonowych, o przezroczystym ciele, zabarwienie często jest uzależnione od rodzaju pokarmu wypełniającego przewód pokarmowy (zielone lub brunatne glony), a także i od zabarwienia kropelek tłuszczu występującego w ciele (niebieskie, czerwone).

Podobne prace

Do góry