Ocena brak

Sposoby i osobliwości pokrycia ciała strunowców - Gady (Reptilia)

Autor /Hipolit666 Dodano /13.10.2011

Skórę gadów pokrywa gruba warstwa zrogowaciałego naskórka. Nabłonek, pokrywający skórę gadów, rogowacieje tworząc mniej lub bardziej sztywne płytki. Płytki te nakrywają się dachówkowato jako łuski, lub sąsiadują ze sobą tworząc układ tarcz. Ukryte części łusek pozostają miękkie, co umożliwia zwierzęciu, okrytemu pancerzem z łusek, dużą swobodę ruchów. Suchy róg jest bardzo mało przepuszczalny dla pary wodnej i gazów, gady nie mogą więc wykorzystywać skóry jako powierzchni oddechowej, są zaś odporne na wysychanie i na ciśnienie osmotyczne otaczającej wody. Wczesny zawiązek łuski stanowi wzgórek, złożony z tkanki łącznej i leżącego na niej nabłonka. Część swobodna wykształconej łuski ie zawiera elementów łącznotkankowych, lecz składa się wyłącznie z naskórka.

Zrogowaciała warstwa nabłonka może zużywać się i odrastać stopniowo, lub złuszczać się równocześnie na całej powierzchni ciała w postaci jednolitej wylinki lub dużych płatów. Częstość wylinek zależy od wielu okoliczności, m.in. od wieku osobnika, od temperatury otoczenia, działalności gruczołów wewnętrznego wydzielania, odżywiania itd. U niektórych żółwi wylinki pozostawiają na tarczach trwałe ślady, wykorzystywane przy ocenie wieku zwierzęcego. U grzechotników resztki starych wylinek pozostają na końcu ogona, tworząc charakterystyczną grzechotkę.

Skóra gadów zawiera niewiele gruczołów. Wydzieliny gruczołów służą przypuszczalnie w głównej mierze sygnalizacji między osobnikami w obrębie gatunku, u niektórych gadów pełnią także funkcję obronną lub usprawniają wylinkę.

U wielu gadów pod łuskami leżą tarcze kostne, tworząc wraz z okrywą rogową mocne okrycie ciała. Granice między tarczami kostnymi zwykle nie odpowiadają granicom między pokrywającymi je od zewnątrz tarczami rogowymi. Wiele gadów jest jaskrawo ubarwionych. Barwy bywają u obu płci podobne i prawie niezmienne, np. u większości węży, często jednak samce są ubarwione jaskrawiej, szczególnie w okresie pory godowej, wreszcie nierzadka jest zdolność do zmiany barwy od wpływem różnych bodźców, posunięta najdalej u kameleonów i u rodzaju Anolis.

Podobne prace

Do góry