Ocena brak

Sposoby i osobliwości pokrycia ciała strunowców

Autor /Hipolit666 Dodano /13.10.2011

Tkanki powłoki skórnej są niezwykle wrażliwe na wpływy środowiska i zdolne do wielokierun-kowego reagowania na nie. Kręgowcom lądowym grozi w powietrzu wysuszenie ciała. Obfite wielo-komórkowe gruczoły skórne ustawicznie zwilżają śluzem powierzchnię ciała płazów. W ten sposób zapobiegają parowaniu wody związanej w organizmie. Owodniowce posiadają naskórek mocno zrogo-waciały, który pełni to zadanie znacznie lepiej. Natomiast miękki i żywy naskórek płazów nie prze-szkadza w oddychaniu tych zwierząt. Naskórek ryb w wodzie oczywiście nie wysycha, ale niebezpie-czne tarcie pomiędzy nim a wodą zmniejsza wydzielina gruczołów jednokomórkowych. Oddychanie skórne gra u wielu ryb jeszcze większą rolę niż u płazów.

Skóra chroni ciało zwierzęcia przed mechanicznymi urazami. Odbywa się to na podstawie kilku technologicznie odmiennych zasad. W skórze właściwej ryb występują zwapniałe łuski różnych typów, które dzięki niewielkim przeważnie rozmiarom tworzą giętki, a twardy pancerz. Łuski mogą zlewać się ze sobą w duże płyty kostne. Z takich elementów wywodzą się niektóre płaskie kości czasz-ki wszystkich kręgowców z ssakami włącznie. Do tworów naskórkowych należą łuski rogowe, które tworzą u gadów pancerz dostosowany do życia w środowisku powietrznym. Pióra ptaków i włosy ssaków zbudowane z rogowaciejącego naskórka stanowią również swoistą osłonę ciała.

Należy jeszcze wspomnieć o udziale skóry w kilku ważnych procesach życiowych. Podściółka tłuszczowa skóry, pióra i sierść osłabiają promieniowanie ciepła z ciała zwierzęcia. Natomiast pot ssa-ków wysychający na skórze obniża jej temperaturę. Na tym polega udział tych tworów w termoregu-lacji ciała. Wydzielina gruczołu kuprowego ptaków przekształca się na świetle słonecznym w witami-nę "D", która ptak zlizuje bezwiednie gładząc pióra dziobem. Wreszcie w skórze znajdują się narządy świetlne u niektórych ryb głębinowych, ważne w różnych okazjach życia.

Najstarsze ryby sylurskie tarczowce pokrywał podobnie jak u Ostracodermi sztywny pancerz kostny, który stopniowo u form młodszych zanikał ustępując miejsca różnego typu łuskom. Zgodnie z tym zmniejszał się względny ciężar ciała, a rosła jego elastyczność. Wzrastała zdolność wyginania ciała na boki, szczególnie ogona, czyli, że ryby ze zwierząt powolnych stawały się coraz szybszymi pływakami.

Podobne prace

Do góry