Ocena brak

SPÓR WOKÓŁ GENEZY II WOJNY ŚWIATOWEJ - Świat u progu wojny

Autor /Przybyslaw Dodano /05.11.2011

Agresja włoska w Etiopii

Mussolini , jak wiemy , chciał stworzyć z Morza śródziemnego wewnętrzne morze włoskie . Chciał także powiększenia włoskich zdobyczy kolonialnych w Afryce i osłabienia pozycji Imperium Brytyjskiego w tej części świata . Oba te pragnienia wiązały się ze sobą . Kolonie , które państwo włoskie zdobyło jeszcze przed I wojną światową , były ubogie i nie stwarzały możliwości dla włoskich osadników . Libia , Erytrea i Somali Włoskie nie miały też zbyt dużych zasobów surowcowych . To kazało Włochom szukać nowych terenów . "Duce" zainteresował się Etiopią , państwem położonym między Erytreą i Somali .

Połączenie wszystkich trzech terytoriów pozwoliłoby utworzyć wschodnioafrykańskie imperium kolonialne o czym Mussolini marzył od dawna . Imperium to stanowiłoby przeciwwagę dla posiadłości brytyjskich w tym regionie . Mussolini wielokrotnie próbował namówić cesarza Etiopii Hajle Sellasje na utworzenie z jego kraju państwa wasalnego . Cesarz konsekwentnie odmawiał . Po kolejnej odmowie Włosi stracili cierpliwość i zaatakowali Etiopię . Mussolini rzucił do boju wojska wyposażone w automatyczną broń , artylerię , bombowce i broń chemiczną . Naprzeciw tej nowoczesnej armii stanęły prymitywnie uzbrojone plemiona etiopskie . Mimo przewagi potencjału i liczebności przeciwnika Etiopczycy bronili się długo i dzielnie . Wojna trwała od października 1935 roku do maja 1936 . Etiopia została pokonana i wcielona do Włoch . Razem z Erytreą i Somali utworzyła Włoską Afrykę Wschodnią .

Wojna w Etiopii udowodniła kilka rzeczy . Po pierwsze armia włoska nie była jeszcze przygotowana do zwycięstw . Mussolini wiedział , że gdyby doszło do wybuchu wojny włosko-brytyjskiej , to jego wojska nie miałyby większych szans . Dlatego też poszukiwał sojusznika , zarówno militarnego jak i politycznego , stąd późniejsze zbliżenie z Hitlerem . Po drugie Liga Narodów nie mogła powstrzymać nikogo ani niczego od wywołania wojny . Była to organizacja zbyt słaba , aby ochronić swych członków przed agresją obcego mocarstwa . Znaczenie Ligi spadło gdy wystąpiła z niej Japonia , a później Niemcy i właśnie Włochy . Po trzecie Brytyjczycy za wszelką cenę pragnęli utrzymać swoje posiadłości kolonialne . Gdy poczuli się zagrożeni ze strony Włoch , nałożyli na to państwo sankcje gospodarcze .

Czy próba włoskich sił w Etiopii przyczyniła się w jakiś sposób do wybuchu II wojny światowej ? Z pewnością tak . Udowodniła , że Mussolini nie żartuje głosząc swoje terytorialne żądania . Sankcje , które na Włochy nałożyła Wielka Brytania , zbliżyły to państwo do III Rzeszy . Sytuacja stała się jeszcze bardziej napięta i każdy kolejny konflikt mógł skończyć się wybuchem wojny . Znowu , podobnie jak przed I Wielką Wojną , zaczęły tworzyć się bloki państw . Alianci , bojąc się wybuchu wojny , zaczęli stosować politykę ustępstw , co przyniosło zupełnie odwrotny efekt .

Gdyby przeciw sile postawili siłę , to wojna nigdy by nie wybuchła . A mieli ku temu następną okazję ...

Remilitaryzacja Nadrenii

Wojna w Etiopii i traktat o wzajemnej pomocy , zawarty przez rządy Francji i ZSRR , stworzyły idealną okazję dla Hitlera do zajęcia zdemilitaryzowanej Nadrenii . W marcu 1936 roku wojska niemieckie wkraczają do tej prowincji graniczącej z Francją , Belgią i Holandią . Remilitaryzacja Nadrenii łamała postanowienia traktatu wersalskiego i zapowiadała zerwanie układów lokareńskich . Bezpośrednio zainteresowana Francja zaczęła gwałtownie protestować , podobnie uczyniły rządy Belgii i Holandii . Hitler wiedział jednak , że tylko na protestach rządy te poprzestaną . Nie pomylił się . Po zajęciu Nadrenii Niemcy rozpoczęli budowę "Linii Zygfryda" , która miała być odpowiedzią na francuską "Linię Maginota". Francja znalazła się w trudnym położeniu , nie tylko Niemcy stworzyli linię , która uniemożliwiłaby jej skuteczny atak na Rzeszę , ale także znaleźli się w sytuacji bezpośredniego zagrożenia .

Na myśl przychodzi mi jedno pytanie . Dlaczego mocarstwa zachodnie nie interweniowały ? Niemcy byli tak słabi , że jakieśkolwiek użycie siły ze strony Francji czy Anglii , skończyłoby się ich klęską . Hitler , jako polityk który po trzech latach rządów przeprowadza nie udaną agresję , musiałby odejść w cień . Zresztą jak nie zrobiłby tego sam , to usunęli by go zwycięscy alianci .

Francuzi najprawdopodobniej bali się podjąć jakichkolwiek samotnie , a postawa Brytyjczyków była co najmniej dziwna . Zamiast stłumić działania niemieckie w zarodku , pozwalali Rzeszy na coraz więcej . Próbowali stosować politykę izolacjonizmu , licząc na to , że w przypadku wybuchu wojny Wielka Brytania pozostanie neutralna . Ta sztuka się jednak nie udała ...

Berlin-Rzym-Tokio

Izolacja Włoch po wojnie w Etiopii i wspólny stosunek do wojny w Hiszpanii stały się podstawą zbliżenia niemiecko-włoskiego . 25 października 1936 roku oba państwa podpisały układ , nazwany "osią Berlin-Rzym" . Celem doraźnym sojuszu była pomoc generałowi Franco , w dalszej perspektywie , w zamian za uznanie aneksji Etiopii , obiecał poparcie dla starań Hitlera o odzyskanie kolonii niemieckich . Sojusz nie był jednak szczery , za deklaracjami przyjaźni ukrywała się wzajemna nieufność , irytacja i zawiść .

Przyczyną tego był brak wspólnych interesów , a tylko wspólni wrogowie . Obaj przywódcy , Mussolini i Hitler , żywili ponadto jednakową niechęć do Ligi Narodów , mocarstw zachodnich i ZSRR , demokracji i komunizmu . Równo miesiąc później Niemcy zawarły podobny sojusz z Japonią . Oficjalnie dotyczył on wspólnej walki z komunizmem światowym , ale tajny protokół mówił o wzajemnej pomocy na wypadek wojny jednego ze sojuszników ze Związkiem Sowieckim . W rzeczywistości dotyczył także dwóch innych mocarstw , które stały na drodze Niemiec i Japonii : Wielkiej Brytanii i USA . 6 listopada 1937 stosowne dokumenty podpisują między sobą rządy Japonii i Włoch i powstaje oś Berlin-Rzym-Tokio .

Te trzy państwa , skutecznie dotychczas izolowane , nigdy samodzielnie nie wywołałyby wojny światowej . Teraz połączone tzw. osią stały się bardziej pewne siebie . W razie jakiejś spornej sytuacji Japonia mogła liczyć na pomoc Włoch czy Niemiec i odwrotnie . Powstał dosyć mocny blok , który mógł sprzeciwić się aliantom .

Anschluss Austrii

W Austrii coraz silniejsze wpływy zdobywała tamtejsza partia nazistów , domagająca się połączenia z Rzeszą . 25 lipca 1934 roku naziści zamordowali kanclerza Engelberta Dollfussa ., który był zwolennikiem niezależności Austrii i pomocy szukał u Mussoliniego . Doszło wówczas do nieudanej próby wcielenia Austrii do Niemiec . Nie dopuścił do tego "duce" , który uważał Austrię za teren swoich wpływów .. Hitler zmienił taktykę , planując wcielenie Austrii do Rzeszy rękami samych Austriaków . W lutym 1938 roku , już po porozumieniu z Mussolinim , Hitler zażądał od kanclerza Austrii włączenia do rządu nazistów . Początkowo rząd austriacki odmówił oczekując poparcia któregoś z zachodnich mocarstw , którego nie otrzymał . 11 marca 1938 roku, pod presją nazistowskiej propagandy , oraz w obliczu stojących u granicy wojsk niemieckich , rząd podał się do dymisji . Nazajutrz 200 tysięcy niemieckich żołnierzy wkroczyło do Wiednia , a nowy kanclerz proklamował przyłączenie Austrii do Rzeszy . Zgodnie z dotychczasową polityką Hitlera Anschluss odbył się legalnie i zgodnie z wolą społeczeństwa austriackiego .

Rzesza zyskała siedem milionów nowych obywateli , a jej potencjał gospodarczy powiększył się dzięki austriackim bogactwom naturalnym i przemysłowi . Również sytuacja strategiczna Niemiec uległa radykalnej zmianie . Graniczyły teraz z Włochami , Węgrami i Jugosławią , kontrolowały górny odcinek Dunaju .

Wielka Brytania po raz kolejny nie reaguje co przekonuje Hitlera do dalszych ataków . Alianci wyraźnie tracą inicjatywę , teraz już za bardzo nie mogą nic zrobić . III Rzesza rośnie w potęgę , a wpływy Anglii i Francji maleją . Z ust tych ostatnich podnosi się tylko cichy szept protestu , którego Hitler już nie słucha .

Zajęcie Sudetenlandu

Czechosłowacja , okrążona z trzech stron przez Rzeszę , była państewkiem o charakterze bardzo strategicznym . Zajęcie jej umożliwiłoby Hitlerowi kontrolę nad całą Europą środkową .

Dobrze się składało , że na terenie Czechosłowacji mieszkała grupa blisko 3 mln Niemców . Na dodatek niekorzystna polityka rządu czechosłowackiego wobec mniejszości narodowych , spowodowała narastanie ruchu separatystycznego . Szczególną popularność zaczęła zdobywać miejscowa partia nazistowska , która odwoływała się do programu Hitlera i domagała przyłączenia do Rzeszy . Wiosną 1938 roku Hitler nakazał Niemcom Sudeckim , aby nasilili antyczechosłowacką propagandę i stawiali coraz to dalej idące żądania . Na ich podstawie zaczął domagać się Sudetów do Rzeszy . Konflikt ten mógł przerodzić się w powszechną wojną , do czego nie chcieli doprowadzić Brytyjczycy . Czechosłowacja posiadała układy sojusznicze z ZSRR i Francją , które w przypadku wojny gotowe były się z traktatów wywiązać . Premier Anglii Chamberlain przekonał premiera Czechosłowacji do ustępstw .

We wrześniu 1938 Chamberlain dwukrotnie spotykał się z Hitlerem , by przedstawić mu kolejne ustępstwa Czechosłowacji min. Zgodę na autonomię Sudetów . Hitler odrzucał wszelkie propozycje , żądając od Czechosłowacji zrzeczenia się Sudetów i grożąc wojną . Konflikt postanowiono rozwiązać na konferencji czterech mocarstw w Monachium . Pod wpływem Hitlera i Mussoliniego , a także zdolnego do wszelkich ustępst , byle tylko nie dopuścić do wojny , Chamberlaina , Czechosłowacja zrzekła się na rzecz Niemiec Sudetów . Ten fakt to był tzw. gwóźdź do trumny Czechosłowacji , która straciła wszystkie swoje umocnienia i plan strategiczny obrony przed Niemcami . Triumfował Hitler , który przyłączył bezkrwawo kolejne ziemie do III Rzeszy , triumfował Chaberlain , bo kolejny raz udało mu się uratować pokój w Europie . Ale na jak długo ? Hitlera żądania nie mogły się zatrzymać na Sudetach , on potrzebował przecież przestrzeni życiowej dla Niemców .

Wiosną 1939 roku , Hitler zapragnął podporządkować sobie cało bogatą gospodarczą Czechosłowację . Tym razem wykorzystał separatystyczne dążenia Słowaków . Osłabione Czechy zgodziły się na federację i dosyć szeroką autonomię . Hitler namówił jednak Słowaków do ogłoszenia niepodległości , co ci zrobili . !5 marca 1939 roku , pod pretekstem obrony państwa słowackiego , wojska niemieckie zajęły Czechy i Morawy . Utworzono tam wasalne wobec III Rzeszy państwo pod nazwą Protektorat Czech i Moraw . Teraz na drodze Hitler stanęła Polska ...

Alianci po raz kolejny zastosowali wobec Hitlera politykę ustępstw . Zaczęło się z tej polityki wyłamywać państwo francuskie , ale zostało szybko wyciszone przez Brytyjczyków . A Hitler znowu zastosował zasadę : żadnych kompromisów oraz daj mi palec , a odgryzę całą rękę ...

Sprawa polska.

Polacy , którzy nie dawno , bo w 1918 roku odzyskali niepodległość , nie mieli zamiaru poddawać się Hitlerowi bez walki . Niemcy żądali korytarza , który łączyłby Rzeszę z Prusami Wschodnimi oraz aneksji Gdańska . Rząd polski kategorycznie odrzucił niemieckie żądania . I tym razem próbował fuhrer wojny nerwów podobnej jaką przeprowadził w stosunku do rządów Austrii czy Czechosłowacji , ale tym razem się nie udało . Polacy podpisali traktaty z Wielką Brytanią , Francją , Rumunią i byli gotowi walczyć . Również inne państwa szykowały się do wojny . W Anglii wprowadzono obowiązkową służbę w czasie pokoju . Świat zmierzał ku wojnie olbrzymimi krokami ...

Podobne prace

Do góry