Ocena brak

Spór o łaskę (molinizm)

Autor /NaumxD Dodano /24.04.2013

Domingo Banez (zm. 1604), dominikanin, profesor w Salamance, starał się oczyścić tomistyczną teologięz nominalizmu. W oparciu o św. Tomasza akcentował szczególnie silnie, że Bóg ma absolutne panowanienad wszystkimi bytami i że wolna wola człowieka podlega temu absolutnemu władztwu w sposób konieczny.Godziło to w poglądy teologów jezuickich o absolutnie wolnej woli człowieka, która wszakżewspółpracuje z łaską Bożą. Łaska ta jest zaś skuteczna, gdyż Bóg wie naprzód, jak człowiek postąpi (molinizm).Najbardziej jednak godziło to w system ascetyczny jezuitów, oparty na ćwiczeniach absolutniewolnej woli człowieka. Banez wystąpił bowiem przeciw dziełu hiszpańskiego jezuity, Luisa de Molina(zm. 1600) o zgodności między wolną wolą człowieka a darami łaski Bożej i przewidywaniem Bożym, atakże opatrznością, przeznaczeniem i odrzuceniem przez Boga.

Dzieło Moliny zostało wydane (1588) z kościelną aprobatą, cofniętą jedynie na trzy miesiące. Szybkorozpowszechniło się przez kolejne wydania w różnych krajach. Powstał wszakże spór o jego niektóretezy. Prowadził go nie tylko Banez, ale także inni teologowie dominikańscy. W tej sytuacji papież KlemensVIII polecił specjalnej kongregacji kardynałów (Congregatio de auxliis divinae gratiae) zająć sięnauką Moliny. Po długich debatach i konsultacjach z generałami: dominikańskim i jezuickim, gdy Molinajuż nie żył (za życia nie był przesłuchiwany), Paweł V postawił kongregacji cztery zasadnicze pytania:które zdania o łasce należy zdefiniować, które potępić, w czym tkwi różnica między katolickim i heretyckimujęciem zagadnienia i czy wydać bullę na ten temat.

Odpowiedzi nie były zgodne, choć ogólnie sądzono, że należy potępić 42 tezy Moliny. Papież orzekł więc kompromisowo, że dominikańska teologia ołasce różni się od kalwińskiej, jezuicka zaś od pelagianizmu, że definicja łaski nie jest wskazana i obustronom nakazuje się milczenie, a kongregacja zostaje rozwiązana (1606). Nie można było inaczej uczynićwobec tajemnicy wiary, jaką jest współdziałanie Bożej łaski z wolną wolą człowieka. Długi spór wyjaśniłwszakże niejedno zagadnienie, przydatne do teologicznego rozważania tej tajemnicy wiary.

Podobne prace

Do góry