Ocena brak

Spółka cicha

Autor /Encyklopedia Zarządzania Dodano /20.04.2011

Istota spółki cichej

Spółka cicha jest umową, na mocy której jeden ze wspólników (wspólnik cichy) wnosi wkład majątkowy na rzecz innego kontrahenta, prowadzącego przedsiębiorstwo lub innego rodzaju działalność zarobkową. W zamian za to, wspólnik cichy uczestniczy. Spółka cicha, choć gospodarczo podobna do spółki komandytowej, zdecydowanie jednak się od niej różni. Spółka cicha, jest bowiem spółką sensu stricto. Stanowi zrzeszenie osób wspólnie prowadzących przedsiębiorstwo zarobkowe. Spółka ta jest jedynie stosunkiem obligacyjnym, powstałym na mocy umowy zawartej między podmiotem prowadzącym przedsiębiorstwo a cichym wspólnikiem. Fakt uczestniczenia wspólnika cichego w przedsiębiorstwie prowadzonym przez kontrahenta nie jest ujawniany, co tłumaczy nazwę spółki jako "cichej". Jest to zatem wyłącznie wewnętrzny stosunek pomiędzy stronami owej umowy.


Podstawy prawne

Artykuły 682-685 Kodeksu Handlowego, które normowały w Polsce instytucję spółki cichej zostały uchylone z dniem 1.01.1965 roku. W tej sytuacji spółka cicha jest obecnie umową nienazwaną. Stosuje się więc do niej odpowiednie przepisy części ogólnej prawa obligatoryjnego, w szczególności te, dotyczące zawierania i wykonywania umów oraz odpowiedzialności za ich nienależyte wykonanie. Przy ocenie skutków prawnych umowy spółki cichej można odwoływać się również do rozwiązań nie obowiązujących przepisów k.h.


Strony umowy

Stronami umowy, w przypadku spółki cichej są:

  • przedsiębiorca,
  • wspólnik cichy.
Po każdej z nich stać może jednak więcej niż jeden podmiot. Może to być na przykład osoba fizyczna, ale i prawna oraz spółka osobowa. Jeden przedsiębiorca może mieć kilku wspólników cichych. Wtedy z każdym z nich łączy go odrębny stosunek prawny.


Majątek spółki cichej

Wspólnik cichy wnosi do spółki wkład majątkowy, który staje się własnością przedsiębiorcy. Tak jak w przypadku innych spółek osobowych, nie posiada statusu majątkowego, Wspólnicy w spółce cywilnej lub jawnej są współuczestnikami (często współwłaścicielami) majątku spółki. Wspólnik w spółce cichej natomiast, nie posiada żadnych uprawnień prawodawczych. W związku z tym i sama spółka nie dąży do utworzenia jakiejkolwiek wspólności organizacyjnej lub osobowej, nie ma też wspólnego majątku. Spółka ta nie działa też pod wspólną firmą.


Własność spółki

W stosunku do osób trzecich właściciel przedsiębiorstwa, który zawarł umowę spółki cichej, jest jedynym i wyłącznym właścicielem tej firmy. Osoba wspólnika cichego dla nich w ogóle nie istnieje. W konsekwencji nie odpowiada on wobec osób trzecich za zobowiązania związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa.


Prawa wspólnika cichego

Prawa wspólnika cichego ograniczają się w przypadku tej spółki wyłącznie do udziału w zysku przedsiębiorstwa. Jego wielkość określana jest z reguły poprzez umowę. W przypadku braku odpowiednich postanowień, udział wspólnika cichego ustalany jest w oparciu o zasadę słuszności. Obliczanie owego zysku następuje z końcem roku obrotowego (w praktyce, najczęściej na koniec roku). Z chwilą tą, wspólnik uzyskuje roszczenie o zapłatę zysku, które może być dochodzone również na drodze sądowej.

Podobnie wygląda sytuacja udziału w stratach przedsiębiorstwa. Jego wielkość ustalana jest w umowie. Gdy ta nie stanowi jednak o owym udziale w stratach, są one określane zgodnie z zasadą słuszności. Nie może on jednak przekroczyć wielkości wkładu wspólnika cichego. Istnieje również ewentualność, zwolnienia go z tego obowiązku.

Strony mogą przewidzieć w umowie również dodatkowe uprawnienia lub obowiązki. może to być na przykład uprawnienie do kontrolowania prowadzenia przedsiębiorstwa przez wspólnika cichego, a nawet jego pełne prowadzenie.

Kontrola

Uprawnienia kontrolne wspólnika są analogiczne do uprawnień komandytariusza. Może on się domagać odpisu z rocznego bilansu oraz przeglądać księgi i dokumenty, w celu sprawdzenia ich rzetelności.


Rozwiązanie spółki cichej

Śmierć wspólnika cichego nie prowadzi do rozwiązania spółki cichej. Spadkobiercy wspólnika, powinni jednak wskazać osobę uprawnioną do wykonywania praw zmarłego. Rozwiązanie spółki następuje jedynie w przypadku śmierci osoby prowadzącej owe przedsiębiorstwo. W przypadku rozwiązania umowy w innych powodów, cichy wspólnik uzyskuje roszczenia o zwrot włożonego majątku, w pełnej lub niepełnej wysokości.


Bibliografia

Podobne prace

Do góry